ثُمَّ خَلَقۡنَا ٱلنُّطۡفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقۡنَا ٱلۡعَلَقَةَ مُضۡغَةً فَخَلَقۡنَا ٱلۡمُضۡغَةَ عِظَـٰمًا فَكَسَوۡنَا ٱلۡعِظَـٰمَ لَحۡمًا ثُمَّ أَنشَأۡنَـٰهُ خَلۡقًا ءَاخَرَۚ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ أَحۡسَنُ ٱلۡخَـٰلِقِينَ
14
تفسیر نور
سپس از نطفه، لخته خونى آفریدیم، آن گاه لخته خون را پارهگوشتى ساختیم وپاره گوشت را به صورت استخوانهایى در آوردیم، و استخوانها را با گوشت پوشاندیم، سپس آن را آفرینش تازهاى دادیم، پس شایستهى تكریم و تعظیم است خداوندى كه بهترین آفرینندگان است.
نکتهها
كلمهى «سُلالة» به معناى عصاره و كلمه «عَلَقة»به معناى خون غلیظ وبسته شده و كلمه «مُضغة» به معناى پاره گوشت بدون استخوان است.امام باقرعلیه السلام فرمودند: مراد از «خلقاً آخر» دمیده شدن روح در بدن است. 75
مراد از «احسن الخالقین» به فرموده امام رضاعلیه السلام آن است كه قدرت آفریدن را خدا به دیگران نیز داده، مثلاً حضرت عیسى از طرف خداوند مىآفریند. 76 «أخلق لكم من الطین كهیئة الطّیر» 77
دلائل بهترین خالق بودن خداوند بسیار است از جمله:
الف: خالقیّت او دائمى است.
ب: محدودیّت به اشیاى خاصّى ندارد.
ج: تنوّع در آن نامحدود است.
د: از سادهترین چیز مهمترین را مىسازد.
ه: مواد اوّلیهاش از خودش مىباشد.
و: در ساختن تقلید نمىكند.
ز: پشیمانى و تردید در او راه ندارد.
ح: بر اساس رحمت مىآفریند، و تمام ساختههایش هدفدار است.
ط: ساخته او با نظام هستى هماهنگ است.
75) تفسیر نورالثقلین.
76) بحار، ج4، ص147.
پیامها
یاد گذشتهها و ضعفهاى انسان و توجّه به قدرت و لطف خداوند، زمینهاى است براى تقویت ایمان و عبادت بیشتر. «لقد خلقنا» آفرینش انسان در چند مرحله انجام گرفته است. «طین - نطفة - علقة ...»
با این كه مادر انواع حركتها را دارد، ولى رحم او براى فرزند، جایگاهى مطمئن است. «قرار مَكین»
تمام مراحل آفرینش، زیر نظر خداوند است. «خلقنا - كسونا - انشأنا»
ارزش انسان به روح اوست. «خلقاً آخر»
خودشناسى، مقدّمهى خداشناسى است. «نطفة، علقة، مضغة - فتبارك اللّه احسن الخالقین»