حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَحَدَهُمُ ٱلۡمَوۡتُ قَالَ رَبِّ ٱرۡجِعُونِ
99
لَعَلِّيٓ أَعۡمَلُ صَـٰلِحًا فِيمَا تَرَكۡتُۚ كَلَّآۚ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَا وَمِن وَرَآئِهِم بَرۡزَخٌ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
100
تفسیر نور
(آنها همچنان به توصیفهاى ناروا و كردارهاى زشت خود ادامه مىدهند) تا زمانى كه مرگ به سراغ یكى از آنان آید، مىگوید: پروردگارا! مرا بازگردان.
شاید در آنچه از خود به جاى گذاشتهام (از مال و...) كار نیكى انجام دهم. (به او گفته مىشود:) هرگز. این گفته سخنى است كه (به ظاهر) مىگوید (ولى اگر برگردد، به آن عمل نمىكند) و در پى آنان برزخى است تا روزى كه برانگیخته شوند.
پیامها
غرور و غفلت براى گروهى دائمى است. «حتّى اذا» منحرفان روزى بیدار خواهند شد و تقاضاى بازگشت به دنیا خواهند كرد، امّا آن تقاضا نشدنى است. «ربّ ارجعون»
ضایع كردن عمر وفرصت، سبب حسرت در هنگام مرگ است. «ربّ ارجعون»
تقاضاى بازگشت از سوى كفّار جدى است ولى قول آنان در مورد صالح شدن مشكوك است. «لعلّى اعمل»
عمل صالح، زاد و توشهى بعد از مرگ است. «ارجعون لعلّى اعمل صالحا»
كسانى كه مُكنت و امكاناتى دارند، باید بیشتر عمل صالح انجام دهند. «اعمل صالحا فیما تركت»
اى كه دستت مىرسد كارى بكن پیش از آن كز تو نیاید هیچ كار
دنیا مزرعهى آخرت است. «اعمل صالحا فیما تركت»
اقرار كافران به اشتباه، تنها با زبان است و پشتوانهى قلبى ندارد. «انّها كلمة هوقائلها»