يَوۡمَ يَرَوۡنَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةَ لَا بُشۡرَىٰ يَوۡمَئِذٍ لِّلۡمُجۡرِمِينَ وَيَقُولُونَ حِجۡرًا مَّحۡجُورًا
22
تفسیر نور
روزى كه فرشتگان را مىبینند، آن روز براى گناهكاران مژدهاى نیست، (بلكه روز كیفر آنهاست) و (فرشتگان به مجرمان) مىگویند: (بهشت براى شما) حرام و ممنوع است.
نکتهها
در آیه قبل سخن از مستكبرانى بود كه امیدى به قیامت نداشته و توقّع نزول فرشتگان را داشتند، در این آیه مىفرماید: فرشته بر آنان نازل خواهد شد، امّا به جاى آنكه حامل نور و وحى باشند، حامل سختترین تهدیدات خواهند بود و آن روز به فرمودهى امام باقرعلیه السلام روز مرگ آنان است كه خداوند به ملك الموت فرمان گرفتن روح كافران را مىدهد و او جان آنان را مىگیرد و همین كه جان به گلویشان رسید، فرشتگان بر صورت و پشت آنها مىزنند، سپس حضرت این آیه را تلاوت فرمودند. 274كلمهى «حِجر» به معناى بازداشتن است و چون عقل، انسان را از تخلّف بازمىدارد به آن «حِجر» گفته مىشود: «هل فى ذلك قَسمٌ لِذى حِجر» 275 و به منطقهاى كه سنگچینى شده باشد و مردم از رفت و آمد در آن منع شوند، «مَحجور» گفته مىشود. بنابراین «حجراً مَحجوراً» یعنى «مَنعاً مَنعاً».
دیدن خداوند محال است، ولى دیدن فرشته در شرایطى ممكن است. «یوم یَرون الملائكة لا بُشرى یومئذ للمجرمین» چنانكه جاى دیگر مىخوانیم: در قیامت، فرشتگان به مؤمنان سلام مىكنند، 276 و دوزخیان از فرشتهى مأمور دوزخ استمداد مىكنند. 277
274) بحار، ج 8، ص317.
پیامها
فرشتگان، در شرایطى خاص دیده مىشوند. «یوم یرون» مستكبرانى كه توقّع نزول فرشتگان را بر خود داشتند، هیچگونه بشارتى از هیچ ناحیهاى دریافت نمىكنند. «لا بشرى یومئذ للمجرمین»