وَٱلَّذِينَ لَا يَدۡعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقۡتُلُونَ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَا يَزۡنُونَۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ يَلۡقَ أَثَامًا
68
تفسیر نور
و (بندگان خاص خدا) كسانى هستند كه با خداوند، خداى دیگرى را نمىخوانند و انسانى كه خداوند (خونش را) حرام كرده است، جز به حقّ نمىكشند، و زنا نمىكنند، و هر كس چنین كند عقوبت گناهش را خواهد دید.
نکتهها
«اِثم» گناه و «اثام» كیفر گناه است.در این آیات در كنار كارهاى مثبتِ بندگان ویژهى خدا، كارهاى منفى كه از آن دورى مىكنند نیز ذكر شده است.
در این آیه شرك، قتل و زنا مطرح شده است كه در روایات از بزرگترین گناهان شمرده شدهاند. 353
قتل نفس، از گناهان كبیره است، ولى جملهى «الاّ بالحقّ» مىگوید: قتل، در مواردى لازم و حقّ است از جمله: - قصاص قاتل. - زناى با محارم. - زناى كافر با زن مسلمان. - زناكارى كه زن را مجبور كند. - زناى كسى كه همسر دارد. - مدعى نبوّت. - سَبّ و توهین و دشنام به پیامبر صلى الله علیه وآله و ائمه اطهارعلیهم السلام. - مسلمان ساحر. - مُفسد و محارب. - مرتد. 1- كسى كه بر امام عادل زمان خروج كند. 1- مشركِ محارب. 354
353) تفسیر كنزالدقائق و نمونه.
354) سیماى عبادالرحمن در قرآن، كریمى جهرمى.
پیامها
خطرناكترین غریزهاى كه انسان را به گناه وادار مىكند، غریزه غضب و شهوت است ومؤمن باید بر غرائز خود مسلط باشد. «لا یقتلون - لا یزنون» خداوند در برخى از موارد به قتل و كشته شدن بعضى از انسانها راضى است. «الا بالحق» ولى به هیچ عنوان و در هیچ شرایطى رضایت نمىدهد كه فردى به شرك و زنا آلوده شود. «لا یزنون»
دستور قرآن در زمینهى دورى از شرك، زنا وقتل، تنها یك موعظه نیست، قانونى است كه تخلّف از آن كیفرى شدید دارد. «ومن یفعل ذلك یلق اثاما»
كیفرهاى الهى استثنابردار نیست، هر كس تخلّف كند كیفر مىشود. «و من یفعل ذلك یلق اثاما»