فَمَا لَنَا مِن شَـٰفِعِينَ
100
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ
101
فَلَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ
102
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ
103
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ
104
تفسیر نور
در نتیجه (امروز) براى ما نه شفیعانى وجود دارد و نه حتّى یك دوست صمیمى.
پس اگر براى ما بازگشتى (به دنیا) بود، از مؤمنان مىشدیم.
حقّاً كه در این (سرگذشت) درس عبرت و نشانهاى است، ولى بیشترشان ایمانآورنده نبودند.
البتّه، پروردگار تو همان تواناى مهربان است.
نکتهها
در تفسیر مجمعالبیان، روایاتى نقل شده كه امامان معصومعلیهم السلام سوگند یاد كردهاند كه شیعیان را شفاعت كنند.امام صادقعلیه السلام فرمود: مؤمن در آن روز براى اهلبیت خود شفاعت مىكند.34
امام صادقعلیه السلام فرمود: به خدا قسم، روز قیامت ما شیعیان خود را چنان شفاعت كنیم كه صداى منحرفان بلند شود: «فما لنا من شافعین و لاصَدیق حَمیم»35
پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: در قیامت قرآن، فامیلِمؤمن، پیامبر واهلبیتعلیهم السلام شفاعت مىكنند.36
34) تفسیر مجمعالبیان.
35) تفسیر المیزان.
36) كنزالعمّال.
پیامها
در قیامت شفاعت قطعى است، امّا گروهى از جمله مشركان از آن بهرهمند نمىشوند. «اذ نُسوّیكم بربّ العالمین... فما لنا من شافعین» دوستى با گنهكاران در دنیا، در قیامت حاصلى ندارد. «و لا صدیق حمیم»
انسان حتّى در قیامت به دوست خوب نیازمند است. «و لاصدیق حمیم»
شرط دریافت شفاعت،ایمان است. «فما لنا من شافعین - فلو اَنّ لنا كَرّة فنكون منالمؤمنین»
روز قیامت، روز حسرت است. «فلو اَنّ لنا كَرّة»
اگر مردم نخواهند و لجاجت كنند، نشانهى بزرگ الهى نیز براى هدایت آنان كارساز نیست. «لآیة و ما كان اكثرهم مؤمنین»
مهربانى در عین قدرت، یك صفت الهى است. «العزیز الرّحیم»
اى پیامبر! نگران انحراف اكثریّت مباش، زیرا تو تحت حمایت مخصوص ما هستى. «و ما كان اكثرهم مؤمنین و اِنّ ربّك لهو العزیز الرّحیم»
مهلتى كه خداوند به منحرفان مىدهد به خاطر عجز و ناتوانى نیست، بلكه به خاطر رحمت و لطف است تا شاید برگردند. «العزیز الرّحیم»