وَتِلۡكَ نِعۡمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنۡ عَبَّدتَّ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ
22
قَالَ فِرۡعَوۡنُ وَمَا رَبُّ ٱلۡعَـٰلَمِينَ
23
تفسیر نور
و (آیا) این كه بنىاسرائیل را بندهى خود ساختهاى نعمتى است كه منّتش را بر من مىنهى؟ (چرا نباید من در خانهى پدرم رشد كنم؟)
(فرعون) گفت: پروردگار جهانیان چیست؟
نکتهها
موسى به فرعون گفت: من باید در خانهى پدرم بزرگ مىشدم، چرا پدرم را به بردگى كشاندى كه من به اجبار در خانهى تو بزرگ شوم، آیا این، نعمت است كه آن را سپاس گزارم و یا اسارت است؟! گرچه در كاخ تو همهى وسائل رفاه براى من بود، ولى من از این كه بنىاسرائیل گرفتار بودند، ناراحتم.از قرآن استفاده مىشود كه فرعون در درون خود، خدا را مىشناخت؛ «قال لقد عَلِمتَ ما انزل هولاء الاّ ربّ السموات والارض»9 ولى بهظاهر خود را ربّ اعلاى مردم مىدانست، مثل مدیرى كه بر افرادى تسلّط دارد، ولى در عینحال خود را تحت امر دیگرى مىداند.10
9) اسراء، 102.
10) تفسیر المیزان.
پیامها
تكبّر، زشتىها را نزد انسان زیبا جلوه مىدهد. «تلك نعمة تَمنّها علىَّ» به استكبار و منّتهاى او با صلابت پاسخ دهید. «تلك نعمة...»
گاهى مستكبران به خاطر حفظ تاج و تخت، خود را به نادانى مىزنند. «و ما ربّ العالمین»
سؤال مستكبرین، مغرورانه و همراه با تحقیر دیگران است. فرعون گفت: «و ما ربّ العالمین» و نگفت: «و مَن ربّ العالمین» (حرف «ما» در زبان عرب براى جمادات به كار مىرود.)