قَالَ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَآ أَنزَلَ هَـٰٓؤُلَآءِ إِلَّا رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ بَصَآئِرَ وَإِنِّي لَأَظُنُّكَ يَـٰفِرۡعَوۡنُ مَثۡبُورًا
102
تفسیر نور
موسى گفت: قطعاً مىدانى كه این (معجزات) را جز پروردگار آسمانها و زمین براى بصیرت شما نفرستاده است و من تو را اى فرعون! هلاك شده مىپندارم.
نکتهها
سؤال: با آنكه موسىعلیه السلام به هلاك شدن فرعون یقین داشت، چرا مىگوید: «لأظنّك» گمان دارم؟پاسخ: اوّلاً: ظنّ تنها به معناى گمان نیست، بلكه به باور ویقین نیز گفته شده است.
ثانیاً: شاید امیدى به هدایتش داشت.
ثالثاً: وقتى دشمن پردهدرى نمىكند، ادب در بحث و مناظره اقتضا دارد ما نیز حریم را نگه داریم. فرعون گفت: «لاظنّك یا موسى مسحوراً» موسى نیز در جواب او فرمود: «لاظنّك یافرعون مثبوراً»
پیامها
گاهى انسان با آنكه حقّ را مىداند، امّا خود را به جهالت مىزند. «لقد عَلِمتَ...» علم به تنهایى در هدایت و راهیابى انسان كافى نیست، بلكه ایمان و تسلیم لازم است، وگرنه فرعون هم علم داشت. «عَلِمتَ»
معجزات موسى به قدرى روشن بود كه فرعون هم به آن علم داشت. «عَلِمتَ»
معجزات براى بصیرت مردم است، ولى در سحر و جادو بصیرت نیست. «بصائر»
در نظامهاى حكومتى فاسد، براى هدایت مردم باید به سراغ رئیس حكومت رفت. «یا فرعون»
پیامبران الهى، به راه خود مطمئن بودند، از این رو با صراحت به طاغوتها اخطار مىكردند. «لأظنّك یا فرعون مثبوراً»
هركه حقّ را بفهمد، امّا لجاجت وكبر ورزد، هلاك مىشود. «عَلِمتَ...مثبوراً»