سوره شعراء - آیات 24 تا 26 جزء 19 - صفحه 368

    قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآ‌ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ

    24

    قَالَ لِمَنۡ حَوۡلَهُۥٓ أَلَا تَسۡتَمِعُونَ

    25

    قَالَ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ

    26

تفسیر نور
(موسى) گفت: پروردگار آسمان‌ها وزمین وآنچه میان آنهاست، اگر باور دارید. (فرعون) به اطرافیان خود گفت: آیا نمى‌شنوید (چه حرف‌هایى مى‌زند)؟ (بار دیگر موسى) گفت: او پروردگار شما و پروردگار نیاكان شماست.

نکته‌ها
قرآن مى‌گوید: دعواى انبیا با مخالفانشان بر سر ربوبیّت خداوند یعنى مدیریّت و قانونگذارى خداوند و لزوم اطاعت از دستورات اوست وگرنه مخالفان آنان، اللّه را به عنوان خالق جهان قبول داشتند. سخن كسانى كه امروز مى‌گویند: دین از سیاست جداست، همانند سخن كسانى است كه مى‌گویند: حساب آفریدن جهان به اراده خداوند از حساب اداره كردن آن جداست. (خداوند خلق كند، ولى ما حكومت كنیم) قرآن و عقل، حقّ ربوبیّت و تكلیف كردن و اطاعت شدن را تنها از كسى مى‌داند كه خالق است، نه دیگران. كسى كه آفرید مى‌داند چه قانونى وضع كند. «الا یعلم مَن خَلق»11

بعضى جمله‌ى «ان كنتم موقنین» را این گونه معنا كرده‌اند كه موسى گفت: من مى‌دانم كه سؤال شما براى فهمیدن نیست، بلكه براى طفره رفتن است، ولى اگر شما در جستجوى حقیقت باشید، در نظم ونظام هستى فكر كنید، ربوبیّت ویكتایى او را خواهید فهمید.


11) ملك، 14.
پیام‌ها
باید به سؤال‌هاى اعتقادى، پاسخ صریح و روشن داد. «قال و ما ربّ العالمین قال ربّ السموات والارض»

تمام هستى یك خدا دارد. «ربّ السموات والارض» (بر خلاف مشركان كه به خدایان متعدّد عقیده داشتند).

تمام هستى تحت یك‌تدبیر، نظارت وحركت تكاملى قرار دارند. «ربّ‌العالمین»

ذات خداوند قابل شناسایى نیست، باید او را از راه آفریده‌هایش شناخت و معرّفى كرد. «ربّ السموات والارض» (فرعون از چیستى وچگونگى خداوند سؤال كرد، ولى موسى از آفریده‌هاى او پاسخ داد چون ذات قابل شناخت نیست)

هر كسى نمى‌تواند وحدت تدبیر تمام هستى را درك كند. «ان كنتم موقنین» اهل یقین هرگاه به آفرینش آسمان‌ها و زمین نگاه عمیق كنند، ربوبیّت الهى را درك مى‌كنند.

جوسازى، حقّ‌پوشى و حرف منطقى دیگران را قطع كردن، ابزار كار طاغوت‌هاست. «اَلا تستمعون» (مناظره‌ى موسى و فرعون علنى بود.)

ربوبیّت خداوند نسبت به انسان‌هاى موجود، انسان‌هاى گذشته و آسمان و زمین یكسان است. «ربّ السموات و الارض... ربّكم و ربّ آبائكم...» (تدبیر و نظارت ومدیریّت خداوند بر آیات آفاقى (آسمان‌ها و زمین)، و آیات انفسى (انسان‌ها) یكسان است.)