۞ قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡكَـٰذِبِينَ
27
ٱذۡهَب بِّكِتَـٰبِي هَـٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ
28
تفسیر نور
(سلیمان بعد از شنیدن گزارش هدهد) گفت: به زودى خواهیم دید كه آیا (در گزارشت) راست گفتى یا از دروغگویانى؟
این نامهى مرا ببر و به سوى آنها بیفكن؛ آن گاه از آنان روىبرتاب، پس بنگر چه جوابى مىدهند.
نکتهها
نامهنگارى و مكاتبه پیامبران با كفّار و مشركان، سایقهاى طولانى دارد و سیرهى پیامبراسلام صلى الله علیه وآله نیز بود. آن حضرت نامههایى به سران كشورهاى ایران و روم فرستادند. فرستادن پیام و رایزن فرهنگى و سفیر و مأمور، و پیش قدم شدن در این مسایل، به خاطر رسیدن به اهداف ارشادى و فرهنگى، از سیرهى پیامبران است.پیامها
زودباورى ممنوع؛ ردّ كردن حرف دیگران نیز بدون دلیل ممنوع. «سننظر»(در مورد مسایل مهم، به یك گزارش اعتماد نكنید.)
ادّعا وتبلیغات دیگران، ما را از تحقیق باز ندارد. (هدهد ادّعا كرد: خبر من یقینى است، ولى سلیمان گفت: ما باید بررسى كنیم) «سننظر»
تحقیق كردن، مخصوص گزارشهاى شخص فاسق نیست؛ بلكه هنگام شك نیز تحقیق و بررسى لازم است. «سننظر»
نه تصدیق، نه تكذیب، بلكه تحقیق. «سننظر أصَدقتَ أم كنت من الكاذبین»
نقاط مثبت را قبل از نقاط منفى بازگو كنید. «أصَدقتَ ام ...»
با یك راستگویى در گروه صادقین قرار نمىگیریم، ولى با یك دروغ جزو دروغگویان مىشویم. («صَدقتَ» به صورت فعل ولى «كاذبین» به صورت اسم فاعل آن هم با كلمهى «كنتَ» آمده است).
پرندگان نیز در اختیار اجراى اوامر خدا و اولیاى او قرار دارند. «اِذهب بكتابى»
قلم، یكى از مهمترین ابزار هدایت و ارشاد است. «اِذهب بكتابى»
براى ارشاد و هدایت دیگران و برقرارى ارتباط صحیح و مفید با آنان، پیش قدم باشیم. «اِذهب بكتابى»
در گزینش افراد براى انجام مأموریّتها، هر كس شناخت و احساس بیشترى دارد اولویت خواهد داشت. «اِذهب»
براى رسیدن به اهداف الهى، نامه نوشتن مرد به زن مانعى ندارد. «كتابى»
در زمینه مسایل عقیدتى، بعد از شنیدن گزارشهاى تلخ، باید عكسالعمل فورى و غیرت دینى از خود نشان داد. «اذهب بكتابى»
در انتقال مطالب و مفاهیم، امین باشیم. «بكتابى هذا»
شناسایى مخفیانه و دور از چشم، عمیقترین نوع شناختهاست. «ثم تولّ»
با حكومتها و سیستمهاى سیاسى و پیچیده، نمىتوان ساده برخورد كرد. «القه ثم تولّ»
قدرت طرّاحى وبرنامهریزى، از شرایط مدیریّت است.«اِذهببكتابى - ثمّتولّ»
به دیگران فرصت تفكّر دهیم. «فانظر ماذا یرجعون»
شرط توفیق در ارشاد و امر به معروف، شناسایى حالتها و روحیّهى دیگران است. «فانظر ماذا یرجعون»
شناسایى فرد كافى نیست؛ نظام و دست اندركاران را باید به حساب آورد. «الیهم - عنهم - یرجعون»
حالتهاى دشمن را زیر نظر داشته باشید. «فانظر ماذا یرجعون»