قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ
69
وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُن فِي ضَيۡقٍ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ
70
تفسیر نور
بگو: در زمین بگردید پس بنگرید كه فرجام گنه پیشگان چگونه بوده است.
و بر (انحراف و عواقب شوم) آنان اندوه مخور و از آنچه مكر (و توطئه) مىكنند، دلتنگ مباش.
نکتهها
قرآن بارها با جملهى «سیروا» یا «أفلم یَسیروا» مردم را براى سیر در زمین تشویق كرده و در اكثر موارد براى انذار وهشدار وعبرت گرفتن از زندگى مجرمان بوده است.پیامها
بازدید از آثاز بجا مانده از ستمگران تاریخ، یكى از ابزار رشد و تربیت است. «سیروا... فانظروا» تاریخ بشر، اصول، قانون و سنّتى دارد كه بر اساس آن اصول، عبرتهاى گذشته مىتواند براى امروز درس باشد. «سیروا ... فانظروا»
سفرها باید هدفدار باشد. «سیروا... فانظروا»
حفظ آثار گذشتگان، براى پندگیرى آیندگان لازم است. «فانظروا»
مناطقى كه با قهر خدا قلع و قمع شده، مناطق ملى است و بازدید از آنها باید براى همگان بدون مانع باشد. «سیروا... فانظروا»
مجرمان، بد عاقبت هستند. «عاقبة المجرمین» (جرم پى در پى، سبب كفر و تكذیب مىشود).
گناه، كیفر دنیوى و اُخروى دارد. (مشت نمونه خروار است، قهر دنیوى را ببینید تا به قهر اخروى پى ببرید). «عاقبة المجرمین»
وقتى كه عاقبت مجرمان، قلع و قمع شدن است، چرا براى لجاجت و عناد آنان محزون باشیم؟ «لاتحزن»
پیامبر حتّى براى هدایت دشمنان مكّار دلسوز بود. «لاتحزنعلیهم... یمكرون»
پیامبران، تحت حمایت الهى هستند. «لا تحزن - لا تكن» خداوند پیامبرش را تسلى مىدهد.
غم مخور زان رو كه غمخوارت منم وز همه بدها نگهدارت منم
از تو گر اغیار برتابند روى این جهان و آن جهان یارت منم
توان و ظرفیّت انسانها حتّى انبیا، محدود است. «فى ضیق» نگرانى پیامبر اسلام از مؤثّر واقع شدن حیلهى كفّار و بىاثر ماندن تبلیغ خودش بود كه خداوند به او اطمینان وتسلّى مىدهد. «لا تكن فى ضیق»
دشمنان اسلام، دائماً مشغول حیله و توطئه هستند. «یمكرون»