كُلُّ نَفۡسٍ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِ وَإِنَّمَا تُوَفَّوۡنَ أُجُورَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ فَمَن زُحۡزِحَ عَنِ ٱلنَّارِ وَأُدۡخِلَ ٱلۡجَنَّةَ فَقَدۡ فَازَ وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا مَتَـٰعُ ٱلۡغُرُورِ
185
تفسیر نور
هركسى چشندهى مرگ است. و بى گمان روز قیامت پاداشهاى شما به طور كامل پرداخت خواهد شد. پس هركس از آتش بر كنار شد و به بهشت وارد گشت، قطعاً رستگار است و زندگانى دنیا، جز مایهى فریب نیست.
نکتهها
این آیه به پیامبر و دیگر مصلحان كه مورد آزار و اذیّت و تكذیب كفّار قرار مىگیرند، روحیهى صبر ومقاومت مىبخشد، زیرا مىفرماید: همه مىمیرند ولجاجتها موقّتى است و پاداش تحمّل این مشكلات را خداوند بىكم وكاست عطا مىكند.امام صادقعلیه السلام دربارهى «كلّ نفس ذائقة الموت» فرمودند: همهى اهل زمین و آسمان مىمیرند و فقط ملكالموت و حاملان عرش و جبرئیل و میكائیل باقى مىمانند، سپس ملك الموت مأمور مىشود كه روح آنان را نیز بگیرد و تنها خود باقى مىماند و خداوند به او خطاب مىكند كه بمیر، او نیز مىمیرد.203 و همچنین آن حضرت فرمودند: كسى كه مرگ را نچشیده و كشته شده، به دنیا برگردانده مىشود تا مرگ را بچشد.204
203) كافى، ج3، ص 256.
204) تفسیر عیّاشى، ج2، ص202.
پیامها
مرگ در راه است، پس این همه لجاجت واستكبار در برابر حق، براى چه؟ «كذّبوك... كلّ نفس ذائقة الموت» مرگ، عدم نیست، یك امر وجودى است كه قابل چشیدن است، راه انتقال از دنیا به آخرت است. «ذائقة الموت»
گناهان وعوامل سوق دهنده به دوزخ، داراى جاذبههایى است كه باید انسان با نیروى ایمان و عمل صالح خود را برهاند. «زُحزِح عن النّار»
جزاى كامل در آخرت است، و پاداشهاى دنیوى بىارزش. «توفون اُجوركم یوم القیامة... ما الحیوة الدنیا الاّ متاع الغرور»