وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَـٰتِنَا وَلِقَآيِٕ ٱلۡـَٔاخِرَةِ فَأُوْلَـٰٓئِكَ فِي ٱلۡعَذَابِ مُحۡضَرُونَ
16
فَسُبۡحَـٰنَ ٱللَّهِ حِينَ تُمۡسُونَ وَحِينَ تُصۡبِحُونَ
17
وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُ فِي ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَعَشِيًّا وَحِينَ تُظۡهِرُونَ
18
تفسیر نور
و امّا كسانى كه كفر ورزیدند و آیات ما و دیدار آخرت را تكذیب كردند، پس احضارشدگان در عذابند.
پس خدا را تنزیه كنید به هنگامى كه وارد شب مىشوید و هنگامى كه به صبح درمىآیید.
و حمد و ستایش در آسمانها و زمین و هنگام شب و هنگامى كه ظهر مىكنید، مخصوص اوست.
نکتهها
بعضى معتقدند این آیات به اوقات نمازهاى پنجگانه در صبح و ظهر و شام اشاره دارد.ممكن است جملهى «فسبحان اللّه» و جملهى «له الحمد»، فرمان به تسبیح و حمد باشد كه در قالب خبر آمده است.
پیامها
با بیان سرنوشت خوبان و بدان، دیگران را به خوبىها تشویق و از بدىها پرهیز دهیم. «فامّا الّذین آمنوا... و امّا الّذین كفروا...» تكذیب آیات و قیامت، از كفر و عناد انسان سرچشمه مىگیرد. «الّذین كفروا و كذّبوا بآیاتنا و لقاء الآخرة»
سرنوشت انسان، در گرو عملكرد خود اوست. «كفروا و كذّبوا... فاولئك فى العذاب»
در اوقات پنجگانهى نماز، ذات مقدّس الهى نیز سبحان اللّه گفته است. «فسبحان اللّه ...»
بعضى زمانها، براى ذكر خداوند مناسبتر است. «حین تمسون و حین تصبحون»
تنزیه خداوند و پاك دانستن او از عیبها، بر ستایش او تقدّم دارد. «سبحان اللّه - له الحمد»
تسبیح و حمد، در همهى مكانها (آسمانها و زمین) و همهى زمانها یك ارزش است. «تمسون - تصبحون - السّموات والارض»