رحمت از خداست و ناگوارى‌ها از عملكرد خود ما. «اذقنا النّاس رحمة - سیّئة بما قدّمت ایدیهم»

انسانِ دور از خدا، پوك و كم ظرفیّت است؛ با اندكى نعمت، مست مى‌شود و با كمى تلخى و غم، به بن بست مى‌رسد.¹⁷¹ «رحمة فرحوا - سیّئة ... یقنطون» در صورتى كه خداوند از مردم تحمّل و ظرفیّتى را مى‌خواهد كه از دست رفتن نعمت‌ها آنان را نگران و به دست آوردن نعمت‌ها آنان را سرعت نكند. «لكیلاتأسوا على ما فاتكم ولا تفرحوا بما آتاكم»¹⁷²

برخوردارى از رحمت، قطعى است، ولى مبتلا شدن به ناگوارى قطعى نیست. «اذا... اِن...» (براى برخوردارى از رحمت، كلمه‌ى «اذا» بكاررفته كه به معناى انجام قطعى است، ولى براى گرفتار شدن، كلمه‌ى «اِن» بكار رفته كه به معناى غیر قطعى بودن است.)

172) حدید، 23.