مَن كَفَرَ فَعَلَيۡهِ كُفۡرُهُۥ وَمَنۡ عَمِلَ صَـٰلِحًا فَلِأَنفُسِهِمۡ يَمۡهَدُونَ
44
لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡكَـٰفِرِينَ
45
تفسیر نور
هر كس كفر ورزد، كفرش به زیان اوست و كسانى كه كار شایسته انجام دهند (سعادت ابدى را) براى خودشان آماده مىكنند.
تا (خداوند) كسانى را كه ایمان آورده و كارهاى شایسته انجام دادهاند، از فضل خویش پاداش دهد؛ (و كافران را محروم كند، زیرا) او كافران را دوست نمىدارد.
نکتهها
در آیهى قبل فرمود: در قیامت، مردم پراكنده و در گروههاى مختلف از هم جدا مىشوند، این آیه، جدایى مذكور را توضیح مىدهد كه هر یك از اهل ایمان و كفر به پاداش و كیفر خود مىرسند.«یمهدون» از «مهد»، به معناى محلّى است كه براى استراحت آماده شده و در اینجا به معناى زمینهسازى و آمادهسازى است.
پیامها
انسان، داراى اختیار است و ایمان و كفر را خود انتخاب مىكند. «مَن كفر - مَن عمل» تشویق و تنبیه هر دو لازم است. «فعلیه كفره - فلانفسهم»
كفر و ایمان مردم، در خداوند اثرى ندارد. «فعلیه كفره - فلانفسهم یمهدون»
گر جملهى كاینات كافر گردند
بر دامن كبریاش ننشیند گرد
ایمان و عمل صالح، شما را مغرور نكند، زیرا كه دریافت هر نعمتى از فضل خداست. «لیجزى ... من فضله»
كفر به تنهایى سبب بدبختى است، گرچه كار خلافى نكند، ولى ایمان به تنهایى كافى نیست، بلكه نیازمند عمل صالح است. «مَن كَفر - آمنوا و عملوا الصّالحات»
در قیامت، فضل الهى شامل حال كسانى است كه اهل ایمان و عمل صالح باشند، نه دیگران. «لیجزى الّذین آمنوا و عملوا الصالحات من فضله »
براى رفتن به بهشت، ایمان تنها كافى نیست، بلكه اعمال صالح نیز لازم است. «آمنوا و عملوا الصّالحات»