يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ ٱتَّقِ ٱللَّهَ وَلَا تُطِعِ ٱلۡكَـٰفِرِينَ وَٱلۡمُنَـٰفِقِينَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا
1
تفسیر نور
اى پيامبر! از خداوند پروا كن و از كافران و منافقان اطاعت مكن كه خداوند دانا و حكيم است.
نکتهها
كلمهى «ايّها» به دنبال حرف نداى «يا» براى آن است كه غير از مخاطب، ديگران نيز متوجّه باشند؛ وقتى گفته مىشود: «يا رسول اللّه» مخاطب، تنها پيامبر است، ولى «يا ايّها الرّسول» يعنى: اى مردم! من پيامبر را صدا مىزنم.366366) تفسير كبيرفخررازى.
پیامها
پيامبر اسلام، در پيشگاه خداوند مقام خاصّى دارد. «يا ايّها النّبىّ» (در قرآن ساير انبيا با نام خوانده شدهاند؛ يا ابراهيم! يا نوح! يا موسى! يا يحيى! ولى «يا محمّد» در قرآن نيامده است.) حتّى پيامبر اكرمصلى الله عليه وآله نيز، به موعظهى الهى نيازمند است. «يا ايّها النّبى اتّق اللّه»
دستور به پيامبر، در حقيقت دستور به پيروان است. «يا ايّها النّبى»
با احياى معروف، جلو منكر را بگيريم. (اوّل، اطاعت از خدا، بعد دورى از كافران و منافقان) «اتّق اللّه و لاتطع الكافرين و المنافقين»
پيروى از كافران و منافقان، بىتقوايى است. «اتّق اللّه و لاتطع الكافرين و المنافقين»
كفّار و منافقان در نظر دارند به هر نحو ممكن نظر رهبران دينى را به خود جلب كنند. «لاتطع الكافرين و المنافقين»
زمانى مىتوان با انحرافها و پيشنهادهاى سازشكارانه مبارزه كرد كه ايمان و تقوا قوى باشد. «اتّق اللّه ولا تطع»
كافران و منافقان در يك خط هستند. «الكافرين والمنافقين»
اطاعت از خداى عليم و حكيم توجيه دارد، «عليماً حكيماً» ولى پيروى از كافران و منافقان بىعلم وحكمت چه توجيهى دارد؟ «اتّق اللّه... عليماً حكيما»
سرچشمهى دستورهاى خداوند مبنى بر ترك اطاعت از كفّار و منافقين، علم و حكمت اوست. «عليماً حكيما»