مَّا كَانَ عَلَى ٱلنَّبِيِّ مِنۡ حَرَجٍ فِيمَا فَرَضَ ٱللَّهُ لَهُۥ سُنَّةَ ٱللَّهِ فِي ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلُۚ وَكَانَ أَمۡرُ ٱللَّهِ قَدَرًا مَّقۡدُورًا
38
تفسیر نور
بر پیامبر در (انجام) آنچه خداوند براى او تعیین كرده هیچ سختى و محذورى نیست، چنان كه خداوند دربارهى انبیاى قبلى نیز این سنّت را قرار داده بود (كه آداب و رسوم جاهلى و بىاساس را بشكنند)، و فرمان خدا همواره سنجیده و اندازهگیرى شده است.
نکتهها
این آیه به منزله قطعنامهى آیه قبل است كه رهبر دینى باید خط شكن باشد و از ملامتها نترسد و منتظر رضایت این و آن نباشد.امام رضاعلیه السلام فرمود: «چون خداوند مىدانست كه منافقان ازدواج پیامبر را با همسر زید كه پسرخوانده حضرت بود، دستاویز عیبجویى او قرار خواهند داد، این آیه را نازل كرد».397
397) تفسیر نورالثقلین و عیون الاخبار، ج1، ص203.
پیامها
پیامبر نباید در انجام فرمان خدا به جوّسازىها و مانع تراشىها اعتنا كند. «ما كان على النبى ...» پیامبر، ممكن است وظایف و دستورهاى اختصاصى نیز داشته باشد. «فرض اللّه له»
همهى انبیا، خط شكن، و با افكار منحرف عمومى درگیر بودهاند. «من قبل»
سنّت خدا در شكستن سنّتهاى غلط است. «سنّة اللّه»
فرمانهاى الهى، حساب شده و لازم الاجراست. «امر اللّه قدراً مقدورا»