یاد خداوند تنها با زبان و گفتار نیست، بلكه در هر فكر، كار و حركتى رضایت خداوند را در نظر داشتن است.

قرآن براى ذكر خدا آثار و بركاتى بیان كرده و یكى از دلایل نماز را ذكر خدا دانسته است، «اقم الصلاة لذكرى»⁴⁰⁵ یاد خدا تنها وسیله‌ى آرامش دل‌هاست. «الا بذكر اللّه تطمئن القلوب»⁴⁰⁶ و روح آرام و نفس مطمئنّ به پرواز در مى‌آید و به حقّ مى‌رسد. «یا ایّتها النّفس المطمئنّة . اِرجعى الى ربّك»⁴⁰⁷ و اعراض از ذكر خدا زندگى نكبت بارى را به همراه دارد «و مَن اَعرض عن ذكرى فانّ له معیشة ضَنكا»⁴⁰⁸

گفته‌اند: تسبیحات حضرت زهرا علیها السلام نمونه‌اى از ذكر كثیر است.⁴⁰⁹

رسول اكرم‌صلى الله علیه وآله فرمود: هر كس زبان ذاكر داشته باشد، خیر دنیا و آخرت به او عطا شده است. و امام صادق‌علیه السلام فرمود: هر چیزى حدّى دارد جز ذكر خدا.

در حدیث مى‌خوانیم: قلب و روح، مثل آهن زنگ مى‌زند و ذكر خدا وسیله‌ى روشنى و جلاى آن است.

در روایات آمده است: ذكر خدا تنها با زبان نیست، ذكر واقعى آن است كه هنگام حلال و حرام یاد خدا كنیم و از گناه دست برداریم.⁴¹⁰

---

405) طه، 14.

406) رعد، 28.

407) فجر، 27 - 28.

408) طه، 124.

409) كافى، ج‌2، ص‌500.

410) میزان الحكمة و سفینةالبحار (ذكر).

خطاب زیبا و محرمانه، وسیله‌ى جذب مردم و زمینه‌ى پذیرش آنان است. «یا ایّها الّذین آمنوا»

یاد خداوند، زمانى در انسان مؤثّر است كه مستمرّ و بسیار باشد. «اُذكروا اللّه ذكراً كثیرا»

بهترین ذكر خدا، تسبیح و تنزیه اوست. «اذكروا اللّه... و سبّحوه»

آغاز و پایان روز را با تسبیح و یاد خدا بگذرانیم. «سبّحوه بُكرةً و اصیلاً»