يَسۡـَٔلُكَ ٱلنَّاسُ عَنِ ٱلسَّاعَةِ قُلۡ إِنَّمَا عِلۡمُهَا عِندَ ٱللَّهِۚ وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ تَكُونُ قَرِيبًا
63
تفسیر نور
مردم پیوسته از زمان وقوع قیامت از تو مىپرسند، بگو: علم آن تنها نزد خداست و تو چه مىدانى؟ شاید قیامت نزدیك باشد.
نکتهها
انگیزههاى سؤال متعدّد است:
گاهى سؤال، براى آزمایش كردن است. مانند سؤالات امتحانى.
گاهى سؤال، از روى استهزاست. مانند پرسش قدرتمند متكبّر از ضعیف.
گاهى سؤال، از روى تعجّب است. مانند پرسش انسان ترسو از انسان شجاع.
گاهى سؤال، براى به بن بست كشاندن است. مانند پرسش بازپرس از مجرم.
گاهى سؤال، براى به انحراف كشیدن است. مانند پرسش استاد منحرف از شاگرد.
گاهى سؤال، براى ایجاد شك در دیگران است. مانند پرسش منحرفان.
گاهى سؤال، براى رفع نگرانى است. پرسش مادر از فرزند.
گاهى سؤال، براى دانستن است. مانند پرسش جاهل از عالم.
گاهى سؤال، براى توبیخ است. مانند پرسش معلم از دلیل تنبلى شاگرد.
در این آیه نیز، سؤال از زمان قیامت مىتواند انگیزههاى متفاوتى داشته باشد.
كلمهى «قریب» براى مذكّر و مؤنّث به كار مىرود. «لعلّ الساعة تكون قریبا» و نفرمود: «قریبة»، نظیر جملهى «انّ رحمت اللّه قریب من المحسنین»443
پایان آیه نوعى دلجویى از پیامبر است كه از بهانههاى كفّار خسته مباش كه به زودى به حسابشان رسیدگى مىشود. «تكون قریبا»
443) اعراف، 56 .
پیامها
با این كه خداوند انبیا را از غیب آگاه مىكند، «لا یظهر على غیبه احداً الاّ مَن ارتضى من رسول»444 لیكن آگاهى انبیا نیز محدود است. «علمها عند اللّه» نه لازم است همه چیز را بدانیم و نه لازم است به هر سؤالى پاسخ دهیم. «علمها عند اللّه»
ندانستن زمان وقوع قیامت، به ایمان و یقین به اصل آن، ضررى نمىزند. «علمها عند اللّه»
برخى علوم مخصوص خداست. «علمها عند اللّه»
هر ندانستنى عیب نیست. «و ما یدریك» (بلكه اگر زمان وقوع قیامت را بدانیم تعادل خود را از دست مىدهیم.)
در تربیت باید افراد را میان بیم و امید نگاه داشت. «لعلّ»
براى وقوع قیامت هر لحظه باید آماده باشیم. «لعلّ السّاعة تكون قریبا»
444) جن، 26 - 27 .