وَمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَلَآ أَوۡلَـٰدُكُم بِٱلَّتِي تُقَرِّبُكُمۡ عِندَنَا زُلۡفَىٰٓ إِلَّا مَنۡ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَـٰلِحًا فَأُوْلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ جَزَآءُ ٱلضِّعۡفِ بِمَا عَمِلُواْ وَهُمۡ فِي ٱلۡغُرُفَـٰتِ ءَامِنُونَ
37
تفسیر نور
و اموال و فرزندانتان آن گونه (فضیلتى) نیست كه شما را به پیشگاه ما نزدیك گرداند، مگر كسانى كه ایمان آورده و كار شایسته انجام دادهاند. پس آنانند كه برایشان دو برابر آن چه عمل كردند پاداش است و آنانند كه در غرفهها و طبقات (بهشتى) آسوده خاطرند.
نکتهها
خداوند، ایمان و عمل صالح و انفاق و اخلاص را وسیلهى قرب به خود قرار داده است، ولى گروهى مال و فرزند و نژاد را عامل قرب و سعادت مىپندارند.در آیه 15 سورهى تغابن مىخوانیم: «انّما اموالكم و اولادكم فتنة و اللّه عنده اجر عظیم» همانا اموال و فرزندان، وسیلهى آزمایش شما هستند و خداست كه نزد او پاداش بزرگ است. البتّه ذكر مال و فرزند، از باب مثال است وگرنه جز ایمان و عمل صالح هر چه باشد وسیلهى قرب نخواهد بود.
كسانى كه به مال و فرزند زیاد افتخار مىكنند بدانند كه كثرت مال و فرزند همیشه نشانهى گشایش رزق نیست، بلكه گاهى خداوند افرادى را با سرمایه عذاب مىدهد. «فلا تعجبك اموالهم و لا اولادهم انّما یرید اللّه لیعذّبهم بها»514
514) توبه، 55.
پیامها
به تبلیغات و تفكّرات غلط دشمنان پاسخ دهید. كفّار (در آیه 35) مىگفتند: ما با داشتن اموال و فرزندانِ بیشتر، عذاب نمىشویم. «نحن اكثر اموالاً و اولاداً و ما نحن بمعذبین»، این آیه پاسخ مىدهد: كه مال و فرزند سبب در امان ماندن از عذاب نیست. «و ما اموالكم و لا اولادكم...» قرب به خدا، همیشه براى انسان یك هدف بوده امّا گاهى انسان براى رسیدن به آن راهها و وسایل نادرستى را انتخاب كرده است، نظیر بت پرستى. «ما نعبدهم الاّ لیقرّبونا الى اللّه زلفى»515، «و ما اموالكم... عندنا زلفى»
داشتن مال و فرزند و سایر امكانات، نشانهى رشد و كمال نیست، بلكه بهرهگیرى صحیح از آنها كمال است. «و ما اموالكم... الاّ مَن آمن و عمل صالحاً» (آرى، اگر مال و فرزند در راستاى ایمان و عمل صالح باشد، وسیلهى قرب است.) «و ما اموالكم... الاّ من امن و عمل»
گرچه پاداش دو برابر داده مىشود ولى باز هم در برابر عمل است. «جزاء الضعف بما عملوا»
در انتخاب مسكن علاوه بر امنیّت، ویژگىهاى دیگر را هم در نظر بگیرید: داشتن غرفه و طبقهى بالا، چشمانداز بهتر، نور بیشتر، هواى لطیفتر. «فى الغرفات آمنون»
در بهشت، هیچ گونه بیمارى، ترس، اندوه و اضطرابى وجود ندارد. «آمنون»
515) زمر، 3.