وَلَوۡ نَشَآءُ لَطَمَسۡنَا عَلَىٰٓ أَعۡيُنِهِمۡ فَٱسۡتَبَقُواْ ٱلصِّرَٰطَ فَأَنَّىٰ يُبۡصِرُونَ
66
وَلَوۡ نَشَآءُ لَمَسَخۡنَـٰهُمۡ عَلَىٰ مَكَانَتِهِمۡ فَمَا ٱسۡتَطَـٰعُواْ مُضِيًّا وَلَا يَرۡجِعُونَ
67
تفسیر نور
و اگر بخواهیم فروغ دیدگانشان را محو مىكنیم، پس آنگاه كه در راه سبقت مىگیرند، چگونه خواهند دید؟
و اگر بخواهیم آنان را در جاى خود مسخ مىكنیم (و به مجسّمههایى بىروح مبدّل مىسازیم،) به گونهاى كه نه بتوانند به راه خود ادامه دهند و نه بر گردند.
نکتهها
اگر این دو را ادامه آیات قبل در مورد عذاب كفّار در قیامت بدانیم، بیانگر ناتوانى كفّار در جستجوى راه بهشت و حیرت و سرگردانى آنها در صحراى محشر است. امّا اكثر مفسّران این دو را مربوط به كیفر دنیوى كفّار دانسته و آن را نوعى تهدید در از دست دادن قوّه بینایى و یافتن راه خانه و كسب و كار دانستهاند.620620) تفسیر نمونه.پیامها
فكر نكنید آن چه دارید باید داشته باشید یا جاودانه خواهید داشت، از قهر و غضب الهى و تغییر نعمتها غافل نباشید. «لو نشاء طمسنا» علاج واقعه را قبل از وقوع باید كرد. قبل از نزول عذاب باید از لجاجت دست برداشت. «لو نشاء... لو نشاء...»
هر مكانى مىتواند ظرف قهر خدا باشد. «على مكانتهم»
قهر خدا كه آمد احدى توان تحمّل ندارد. «فما استطاعوا...»
سنّت خداوند، آزاد گذاشتن انسانها است تا از راه دیدن و شنیدن حقایق ایمان بیاورند، نه آنكه از طریق قهر و اجبار و فشار ایمان آورند. «لو نشاء لمسخناهم» (حرف «لَو» نشانه آن است كه سنّت خداوند، مسخ و زمینگیر كردن مردم نیست.)