هَـٰذَاۚ وَإِنَّ لِلطَّـٰغِينَ لَشَرَّ مَـَٔابٍ
55
جَهَنَّمَ يَصۡلَوۡنَهَا فَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ
56
هَـٰذَا فَلۡيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَغَسَّاقٌ
57
وَءَاخَرُ مِن شَكۡلِهِۦٓ أَزۡوَٰجٌ
58
هَـٰذَا فَوۡجٌ مُّقۡتَحِمٌ مَّعَكُمۡ لَا مَرۡحَبَۢا بِهِمۡۚ إِنَّهُمۡ صَالُواْ ٱلنَّارِ
59
قَالُواْ بَلۡ أَنتُمۡ لَا مَرۡحَبَۢا بِكُمۡ أَنتُمۡ قَدَّمۡتُمُوهُ لَنَا فَبِئۡسَ ٱلۡقَرَارُ
60
قَالُواْ رَبَّنَا مَن قَدَّمَ لَنَا هَـٰذَا فَزِدۡهُ عَذَابًا ضِعۡفًا فِي ٱلنَّارِ
61
تفسیر نور
این (پاداش بهشتیان) و البتّه براى طغیانگران بازگشتگاه بدى است.
دوزخى كه در آن وارد مىشوند، چه بد آرامگاهى است.
این آب داغ و چركابى است كه باید آن را بچشند.
و (جز اینها) كیفرهاى دیگرى از همان نوع براى آنان است.
(به سران دوزخى گفته مىشود:) اینها گروهى (از پیروان شما) هستند كه همراه شما وارد مىشوند، (آنها مىگویند:) خوش آمدى براى آنان نیست، زیرا كه آنان وارد دوزخ شدند.
(آنان به رهبران و پیش كسوتان خود) گویند: بلكه خوش آمد بر شما مباد كه شما این عذاب را براى ما پیش فرستادید، پس چه جایگاه بدى است.
گویند: «پروردگارا! هر كس این عذاب را براى ما فراهم ساخته، پس در آتشِ عذابِ او دو برابر بیفزا».
نکتهها
«مِهاد» از «مَهد» به معناى جایگاه و آرامگاه است.«حمیم» یعنى آب جوشان و «غسّاق» یعنى چركابى كه از پوست دوزخیان مىچكد.
«مقتحم» ورود در كار ترسناك را گویند.
«شَكل» به معناى مثل و مانند و «ازواج» به معناى انواع است. یعنى انواع دیگرى از همین گونه عذاب دارند.
پیامها
سرلوحهى خوبىها، تقوا و سرلوحهى بدىها، طغیان و سركشى است. «ان للمتّقین لحسن مأب - انّ للطاغین لشرّ مأب» طغیان عامل بد عاقبتى است. «للطاغین لشرمأب»
عذابهاى دوزخ متنوّع و گوناگون است. «و اخر من شكله ازواج»
در قیامت پیروان فساد، از پیشگامان خود تنفّر دارند. «انتم قدّمتموه لنا»
انسان، دوزخِ خود را از پیش مىفرستد. «قدّمتموه لنا»
دعوت دیگران به گناه، سبب سلب مسئولیّت از گناهكار نیست. با این كه مىگویند: «انتم قدّمتموه لنا» شما این عذاب را براى ما فراهم كردید، ولى خودشان نیز در دوزخ گرفتارند.
در نظام تربیتى اسلام، تشویق و تهدید در كنار هم است. (آیاتِ پاداش متّقین و كیفر طاغین)
كسانى كه در دنیا و در مدار ایمان، به یكدیگر دعا نكنند، در آخرت و در دوزخ به یكدیگر نفرین خواهند كرد. «ربّنا من قدّم لنا»
تنها دعایى كه از دوزخیان مستجاب مىشود، دعاى افزودن عذاب براى پیش كسوتان كفر است. «زده عذاباً ضعفا» «لكل ضعف»43
ردّ و بدل كردن ناسزا یكى از برخوردهاى دوزخیان است. (گروهى مىگویند: «لا مرحبا بكم» ولى جواب مىشنوند: «بل انتم لا مرحبا بكم»)
43) اعراف، 39 .