أَفَمَن شَرَحَ ٱللَّهُ صَدۡرَهُۥ لِلۡإِسۡلَـٰمِ فَهُوَ عَلَىٰ نُورٍ مِّن رَّبِّهِۦۚ فَوَيۡلٌ لِّلۡقَـٰسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكۡرِ ٱللَّهِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ فِي ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ
22
تفسیر نور
آیا كسى كه خداوند سینهاش را براى (پذیرش) اسلام گشاده است، پس او از طرف خداوند بر (فراز مركبى از) نور است (مثل كسى است كه در تنگناى تعصّب و لجاجت و غرور است؟ نه) پس واى بر آنان كه از سنگدلى یاد خدا نمىكنند. آنان در گمراهى آشكارند.
نکتهها
براى درمان قساوت قلب در روایات آمده است كه چون پیامبرصلى الله علیه وآله این آیه را تلاوت فرمود، از حضرت پرسیدند: نشانهى ورود نور در دل چیست؟ فرمود: «التّجافى عن دار الغرور و الانابة الى دار الخلود و الاستعداد للموت»18 دل نبستن به سراى پر فریب دنیا و توجّه به سراى جاودان آخرت و آمادگى براى مرگ پیش از فرار رسیدن آن.18) تفسیر نورالثقلین.پیامها
مقتضاى ربوبیّت الهى هدایت افراد حقّپذیر و داراى سعهى صدر است. «هو على نور من ربّه» دین باورى و تسلیم بودن در برابر حقّ، به روحى بلند نیاز دارد كه هدیهاى الهى است. «شرح اللّه صدره للاسلام»
كسى كه شرح صدر دارد، با نور الهى حقّ و باطل را تشخیص مىدهد. «هو على نور من ربّه»
قساوت قلب، مانع تابش نور الهى بر قلب است. «القاسیة قلوبهم» (به جاى تنگدلى كه مناسبت بیشترى با سعهى صدر دارد به سنگدلى تعبیر نمود، زیرا ظرف تنگ كمى نفوذپذیر است ولى سنگدلى هرگز نفوذپذیر نیست).
اهل تسلیم، همگى یك هدف و یك راه دارند ولى منحرفان هر كدام هدفى دارند. (كلمه «صدر» به صورت مفرد و «قلوبهم» به صورت جمع آمده است)
نور دل و سعهى صدر از خداست. «شرح اللّه صدره للاسلام فهو على نور من ربّه» ولى گمراهى را خود انسان به وجود مىآورد. «للقاسیة قلوبهم من ذكر اللّه»