ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيهِ شُرَكَآءُ مُتَشَـٰكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
29
تفسیر نور
خداوند (براى توحید و شرك) مثلى زده است: بندهاى كه چند مالك ناسازگار در مالكیّت او شریك باشند (و دستورات متضاد به او بدهند) و بندهاى كه تنها مطیع یك نفر است (و فقط از او دستور مىگیرد) آیا این دو در مَثَل یكسانند؟ حمد و ستایش مخصوص خداوند است، ولى بیشتر مردم نمىدانند.
نکتهها
در آیات قبل فرمود: ما در قرآن از هر مثالى آوردهایم تا مردم متذكّر شوند، این آیه یكى از بهترین مثالهایى كه سیماى مشركان سرگردان را نشان مىدهد مطرح مىنماید.مثالِ این آیه نظیر مثالى است كه حضرت یوسف براى مشركان زندانى مطرح كرد و گفت: «ءارباب متفرّقون خیرٌ أم اللّه الواحد القهّار»23 آیا پذیرش اربابانِ متعدّد بهتر است یا تسلیم بودن در برابر خداى یكتا؟
«متشاكِسون» به معناى شریكهاى بد اخلاقى است كه همیشه با یكدیگر مشاجره دارند.
23) یوسف، 39.
پیامها
موحّد تنها در فكر رضایت خداى یگانه است، ولى مشرك هر لحظه به فكر راضى كردن چند نفر است. «فیه شركاء - سَلَماً لرجل» در مباحث دینى، مثال زدن در مورد خدا مانعى ندارد، چنانكه در این آیه تسلیم بودن در برابر خدا، به تسلیم بودن بنده در برابر مولایش تشبیه شده است. «سلماً لرجل»
جز خدا و راه خدا، همه افراد و راهها به تضادّ و تزاحم مىانجامد، زیرا خواستهها و سلیقهها بسیار متفاوت است. «شركاء متشاكِسون»
یكى از موارد لزوم شكر، روشن شدن حقایق است. «هل یستَوِیان - الحمدللّه»
تفاوت آرامش مؤمن و تحیّر مشرك، نزد عقل و فطرت روشن است. «هل یستوِیان»
اكثر مردم از آفات شرك ناآگاهند. «بل اكثرهم لا یعلمون»