وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَا وَسُلۡطَـٰنٍ مُّبِينٍ
23
إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَهَـٰمَـٰنَ وَقَـٰرُونَ فَقَالُواْ سَـٰحِرٌ كَذَّابٌ
24
فَلَمَّا جَآءَهُم بِٱلۡحَقِّ مِنۡ عِندِنَا قَالُواْ ٱقۡتُلُوٓاْ أَبۡنَآءَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ وَٱسۡتَحۡيُواْ نِسَآءَهُمۡۚ وَمَا كَيۡدُ ٱلۡكَـٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَـٰلٍ
25
تفسیر نور
و همانا ما موسى را همراه با معجزات و منطق روشن فرستادیم.
به سوى فرعون وهامان و قارون، پس گفتند: «او ساحرى دروغگوست».
پس چون موسى از طرف ما همراه با حقّ به سراغ آنان آمد، گفتند: «پسران كسانى را كه با موسى ایمان آوردهاند، بكشید و زنانشان را زنده نگهدارید». (غافل از آن كه) طرح و نیرنگ كافران جز در گمراهى و تباهى نیست.
نکتهها
در آیات قبل خواندیم كه چرا در زمین سیر نمىكنند تا عاقبت ستمكاران را مشاهده كنند و عبرت بگیرند. در این آیه به عنوان نمونه، سركوب فرعون وهامان وقارون را مطرح مىكند.با این كه قرآن ماجراى موسى و فرعون را بارها تكرار كرده است، لیكن در هر مورد گوشهى تازهاى از ماجرا را به ما نشان مىدهد. در این سوره به نقش مفید و مؤثّر كسى اشاره شده كه در دربار فرعون بود ولى ایمانش را كتمان مىكرد و در قالب تقیّه نقش مهمى ایفا كرد.
بعد از بیان كلّى قرآن در مورد آمدن انبیا و كفر مردم، این آیات نمونهاى روشن از آن را در ماجراى حضرت موسى و مخالفانش بیان مىفرماید.
كلمات «آیات» و «سلطان» هر كدام به تنهایى در مواردى آمده است ولى هر كجا این دو كلمه با هم باشند در مورد موسى و فرعون است. یعنى حضرت موسى هم معجزاتى ارائه داد و هم با دلیل و برهان با فرعون سخن گفت.
پیامها
راه یافتن و نفوذ در مراكز قدرت، براى تبلیغ دین و دفاع از حقّ لازم است. «و لقد ارسلنا موسى... الى فرعون» پیامبران، در برابر طاغوتها دو سلاح مهم داشتند: یكى معجزه «آیاتنا» و دیگرى منطق روشن. «سلطان مبین»
مبناى گرایش مردم متفاوت است، گروهى با معجزه ایمان مىآورند و گروهى با منطق. انبیا هر دو را داشتهاند. «بآیاتنا و سلطان مبین»
سرلوحهى رسالت انبیا مبارزه با رهبران فساد و كفر است؛
خواه در قالب زور و حكومت و قدرت سیاسى، «فرعون»
یا در قالب تدبیر و تدارك و شیطنت و قدرت فرهنگى، «هامان»
یا در قالب سرمایه و ثروت و قدرت اقتصادى «قارون»
محتواى دعوت انبیا مبارزه با استكبار است. «ارسلنا موسى... الى فرعون و...»
انبیا شهامت داشتند و در برابر همهى قدرتها مىایستادند. «الى فرعون و هامان و قارون»
الگوهاى فساد را به مردم معرّفى كنید. «فرعون و هامان و قارون»
مخالفان انبیا، معجزه را سحر و پیامبران را دروغگو مىخواندند. «فرعون و هامان و قارون فقالوا ساحر كذّاب»
گوهر دین، حقّ و حقیقت است. «جاءهم بالحقّ»
انسان در شناخت راه حقّ به وحى و نبوت و لطف الهى نیاز دارد. «الحقّ من عندنا»
مخالفان انبیا هم با زبان ترور شخصیّت مىكنند. «قالوا ساحر كذاب» و هم عملاً بر ضد آنان قیام مىكنند. «اقتلوا...»
كشتن و شهید كردنِ طرفداران حقّ شیوهى همه مستكبران تاریخ است. «اقتلوا...»
گرچه دشمن از ایمان مردم به انبیا ناراحت است ولى آنچه او را عصبانى مىكند همراهى عملى مردم با انبیاست. «آمنوا معه»
دشمن، جوانان و زنان را هدف مىگیرد. «اقتلوا ابناء... و استحیوا نساءهم»
كافران كید مىكنند امّا به مقصود خود نمىرسند و نقشهى آنان نقش بر آب مىشود. «و ما كید الكافرین الا فى ضلال»
خداوند با نقل خنثى كردن توطئههاى فرعونى به پیامبر و مؤمنان دلدارى مىدهد. «و ما كید الكافرین الا فى ضلال»