وَقَالَ ٱلَّذِيٓ ءَامَنَ يَـٰقَوۡمِ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُم مِّثۡلَ يَوۡمِ ٱلۡأَحۡزَابِ
30
مِثۡلَ دَأۡبِ قَوۡمِ نُوحٍ وَعَادٍ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۚ وَمَا ٱللَّهُ يُرِيدُ ظُلۡمًا لِّلۡعِبَادِ
31
تفسیر نور
و كسى كه ایمان آورده بود گفت: «اى قوم! من از روزى مثل روز (هلاك) آن احزاب بر شما مىترسم.
(از سرنوشتى) مانند سرنوشت قوم نوح (كه به طوفان) و قوم عاد (كه به باد سخت و سرد و مسموم) و قوم ثمود (كه به صاعقه گرفتار شدند) و كسانى كه پس از آنها آمدند؛ و خداوند بر بندگان ارادهى ظلم نمىكند.
نکتهها
مراد از اقوام هلاك شده بعد از قوم نوح و عاد و ثمود كه در آیه 31 به آنان اشاره شده، قوم لوط و اصحاب ایكه (قوم شعیب) هستند كه در آیه 13 سوره ص مطرح شدهاند.در برابر فرعون كه به فریب مىگفت: «انّى اخاف علیكم» مؤمن آلفرعون نیز گفت: «انّى اخاف علیكم» من بر عاقبت شما مىترسم.
پیامها
به خاطر سخنان مخالفان، از تبلیغ و ارشاد دست برندارید. «قال فرعون... قال الذّى آمن» تنها بودن، در ترك امر به معروف و نهى از منكر عذر نیست. «قال الذّى آمن»
تبلیغ از ضروریات ایمان است. «قال الذّى آمن یا قوم»
مبلّغ باید سوز داشته باشد. «یا قوم»
مبلغ باید از تاریخ آگاه باشد. «مثل یوم الاحزاب»
در شیوهى تبلیغ گاهى باید كلى سخن گفت و گاهى باید نمونهها و مصادیق آن را بیان كرد. «مثل یوم الاحزاب مثل دأب قوم نوح و...»
خطر بزرگ آن است كه انكار حقّ در انسان، به صورت یك عادت و خصلت در آید. «دأب»
قهر خداوند، مخصوص قیامت نیست؛ امّتهایى در همین دنیا عذاب شدهاند. «مثل دأب قوم نوح و عاد و ثمود»
از سنّتهاى خداوند، نابود كردن طاغیان است. «قوم نوح و عاد و ثمود و الذّین من بعدهم»
در شیوهى تبلیغ، هر كجا كیفرى مطرح مىشود براى این كه به خشونت متّهم نشوید، دلیل كیفر را بیان كنید. «نوح و عاد و ثمود... و ما اللّه یرید ظلماً للعباد» نابودى آنان بر اساس عدل بوده است.
قهر خداوند به خاطر عملكرد خود ما و بر اساس عدل و حكمت است. «و ما اللّه یُرید ظلماً للعباد»
خداوند حتّى اراده ظلم نسبت به بندگانش نمىكند. «ما اللّه یُرید ظلماً للعباد»
بدترین ظلم آن است كه انسان به زیر دست خود ظلم كند. «ظلماً للعباد»