فَاطِرُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجًا وَمِنَ ٱلۡأَنۡعَـٰمِ أَزۡوَٰجًا يَذۡرَؤُكُمۡ فِيهِۚ لَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٌ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ
11
تفسیر نور
آفریننده آسمانها و زمین، براى شما از خودتان همسرانى قرار داد و از چهار پایان نیز جفتهایى، به این وسیله شما را كثیر مىكند. او را هیچ مانندى نیست و او شنوا و بیناست.
نکتهها
كلمهى «فاطر» یعنى آفرینش چیزى كه قبلاً مشابه نداشته است. البتّه «فَطَر» در لغت به معناى شكافتن و جدا كردن است و این تعبیر شاید اشاره به این باشد كه زمین و آسمان در آغاز تودهاى واحد و متراكم بوده است كه در اثر انفجار شكافته شده و كرات تفكیك شدهاند. واللّه العالمخداوند را نمىشود با هیچ چیز شبیه و همتا دانست. او «حىّ» است امّا حیاتش از حیات همهى موجودات زنده جداست. در بند 71 دعاى جوشن كبیر مىخوانیم:
«یا حیّاً قبل كلّ حىّ، یا حیّاً بعد كلّ حىّ، یا حىّ الّذى لیس كمثله حىّ، یا حىّ الّذى لا یشاكله حىّ، یا حىّ الّذى لا یحتاج الى حىّ، یا حىّ الّذى یمیت كلّ حىّ، یا حیّاً لم یرث الحیاة من حىّ، یا حىّ الّذى یرزق كلّ حىّ، یا حىّ الّذى یحیى الموتى، یا حىّ و یا قیّوم لا تأخذه سنة ولا نوم»
اگر تنها به صفت حیات خداوند توجّه كنیم مىبینیم خداوند قبل از هر زنده و بعد از هر زنده است، زندهاى است كه شریك در حیات ندارد، محتاج به زندهاى دیگر نیست و همهى زندهها را مىمیراند.
پیامها
آفرینش آسمانها و زمین كاملاً ابداعى و ابتكارى است. «فاطر» هدف از زوجیّت بقاى نسل است. («یذرؤكم» به معناى تكثیر است كه بعد از كلمه «ازواج» آمده است)
خداوند از داشتن همسر منزّه است. (در انسان و حیوان، زوجیّت هست، ولى خداوند همسر ندارد) «لیس كمثله شىء»
با اینكه هیچ چیز مثل خدا نیست لكن او با همه پیوند دارد، شنوا و بیناست و همهى آفریدهها را زیر نظر دارد. «لیس كمثله شىء و هو السمیع البصیر»
دیدن و شنیدن خداوند با سایر دیدنها و شنیدنها متفاوت است. «لیس كمثله شىء و هو السمیع البصیر»