وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَهُمۡ أُمَّةً وَٰحِدَةً وَلَـٰكِن يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّـٰلِمُونَ مَا لَهُم مِّن وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ
8
أَمِ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ فَٱللَّهُ هُوَ ٱلۡوَلِيُّ وَهُوَ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ قَدِيرٌ
9
تفسیر نور
و اگر خدا مىخواست مردم را امّت یگانه قرار مىداد (ولى سنّت خدا بر دادن اختیار به مردم است) و هر كس را كه بخواهد در رحمت خود وارد مىكند و براى ستمگران هیچ سرپرست و یاورى (در آن روز) نیست.
آیا به جاى خداوند سرپرستان دیگرى گرفتهاند، با آنكه تنها خدا سرپرست (واقعى) است و اوست كه مردگان را زنده مىكند و اوست كه بر هر كارى تواناست.
نکتهها
خداوند حكیم است و همه كارهایش حكیمانه است، اگر چه فكر انسان به حكمت كارهاى او نرسد. بنابراین در مواردى كه قرآن مىفرماید: هر كه را خدا بخواهد عزیز یا ذلیل مىكند، معنایش این است: كسانى كه از طریق ایمان و عمل صالح، لیاقت دریافت عزّت و هدایت را پیدا كنند خداوند آنها را در مسیر رحمت و هدایت خود قرار مىدهد، امّا كسانى كه با كفر و نفاق و لجاجت زمینه سعادت را در خود كور كنند خداوند براى آنان كارى نمىكند.اگر شما وارد منزل شدید و دیدید دزد در خانه است، فوراً در را به روى او قفل مىكنید تا پلیس را خبر كنید. در این صحنه گرچه شما در را به روى او بستهاید، ولى سارق خودش اسباب بسته شدن در را فراهم كرده است. خداوند نیز دلهایى را مهر مىزند، گروهى را گمراه یا ذلیل مىكند، ولى این قهر الهى به خاطر سوء عقیده و عمل خود آنها است.
كلمه «ولىّ» مفرد و كلمه «اولیاء» جمع آمده است، زیرا خداپرستان تنها ولایت خدا را مىپذیرند ولى كسانى كه از خدا جدا شوند هر لحظه یك سرپرست دارند.
پیامها
سنّت خداوند بر این است كه انسانها را آزاد بگذارد تا راه خود را انتخاب نمایند وگرنه مىتوانست همه را اجباراً در راه حقّ قرار دهد. «ولو شاء اللّه» منحرفین از راه حقّ، در حقیقت به خود ظلم مىكنند. «والظالمون»
ظالم از هر نوع كمكى در قیامت محروم است. «ما لهم من ولى ولا نصیر» نه كمك از مقام برتر «من ولى» و نه كمك از زیر دست و دوستان. «ولا نصیر»
نظرات و افكار انحرافى را پاسخ دهید. «ام اتّخذوا - فاللّه هوالولىّ...»
پذیرش غیر خدا، قابل سرزنش و توبیخ است. «ام اتّخذوا»
ادّعا باید همراه با دلیل باشد. «فاللّه هوالولىّ و هو یحى الموتى و هو على كلّ شىء قدیر»
هرگونه ولایت و سرپرستى كه در راستاى ولایت الهى نباشد، نامشروع و باطل است. «فاللّه هو الولىّ»
ولایت خداوند مطلق، گسترده و ابدى است. «هوالولىّ»
ولایت، حقّ كسى است كه قدرت داشته باشد. «هو الولىّ... و هو على كلّ شىء قدیر»