وَتَرَىٰ كُلَّ أُمَّةٍ جَاثِيَةًۚ كُلُّ أُمَّةٍ تُدۡعَىٰٓ إِلَىٰ كِتَـٰبِهَا ٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ
28
تفسیر نور
(در روز رستاخیز) هر امّتى را به زانو در آمده مىبینى، در حالى كه هر امتى به سوى كتابش (براى دادرسى) فراخوانده شده است. امروز آنچه را عمل مىكردید دریافت خواهید كرد.
نکتهها
«جاثیه» به معناى نشستن روى زانو، به هنگام ترس و وحشت یا فروتنى و تسلیم است.قرآن براى انسان در قیامت سه نوع كتاب معرّفى كرده است:51
الف) براى هر فرد كتابى است كه كارهاى شخصى او در آن ثبت است. «و كلّ انسان الزمناه طائره فى عنقه و نخرج له یوم القیامة كتاباً یلقاه منشورا»52 ما عمل هر انسانى را به گردنش مىآویزیم و روز قیامت آن را به صورت كتابى در برابرش مىگشاییم و به او خطاب مىشود كتاب خود را بخوان. «اقرء كتابك»53
ب) براى هر امّتى نیز كتابى است كه امور اجتماعى در آن ثبت است، چنانكه در این آیه مىفرماید: «كلّ امّة تدعى الى كتابها»
ج) تمام امّتها نیز یك كتاب دارند كه همه چیز و همه كس در آن ثبت است. «و وضع الكتاب فترى المجرمین مشفقین ممّا فیه»54
51) تفسیر المیزان، ج 13، ص 348.
پیامها
هول و هراس قیامت همه را زمینگیر مىكند. «كلّ امّة جاثیة» معاد جسمانى است. «جاثیة»
نظام هستى حساب و كتاب و ثبت و ضبط دارد و كار قیامت بر اساس پرونده و گواه است. «تدعى الى كتابها»
جزاى هر شخصى در قیامت، بر اساس عملكرد او در دنیاست. «الیوم تجزون ما كنتم تعملون»