فَهَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأۡتِيَهُم بَغۡتَةً فَقَدۡ جَآءَ أَشۡرَاطُهَاۚ فَأَنَّىٰ لَهُمۡ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ ذِكۡرَىٰهُمۡ
18
تفسیر نور
پس آیا (كفّار براى ایمان آوردن) قیامت را انتظار دارند، كه ناگهان به سراغشان آید، در حالى كه نشانههاى آن آمده است؟ پس آنگاه كه (رستاخیز) به سراغشان آید متذكّر شدن آنان چه سودى برایشان خواهد داشت؟!
نکتهها
«أشراط» جمع «شَرَط» به معناى نشانه و علامت است و مراد از «فقد جاء اشراطها» در این آیه، بر اساس روایتى از پیامبرصلى الله علیه وآله، بعثتِ آن بزرگوار است.45 زیرا آخرین رسول و كتاب الهى بر مردم نازل و حجّت خداوند بر مردم، كامل گشته است. پس هرگونه گناه، فساد، كفر و انكار، ظهور قیامت را نزدیك مىسازد.گرچه معمولاً كلمه «الساعة» در مورد قیامت بكار مىرود ولى مانعى ندارد كه مراد، زمانِ نزول قهر الهى و هلاكت مردم در همین دنیا باشد كه مقدّمه عذاب قیامت است.
ابن عباس نقل مىكند كه رسول اكرمصلى الله علیه وآله در حجّة الوداع در حالى كه نزدیكترین افراد به آن حضرت، سلمان فارسى بود فرمود: آیا به شما خبر دهم از نشانههاى قیامت؟ آنگاه فرمود: «اضاعة الصّلوات و اتّباع الشّهوات و المیل الى الاهواء و تعظیم أصحاب المال و بیع الدین بالدنیا»46 بى توجّهى به نماز و پیروى از هوسها و احترام به ثروتمندان و فروختن دین به دنیا.
در برخى روایات، بیش از صد علامت براى نشانههاى برپایى قیامت برشمردهاند.47
45) تفسیر مجمع البیان.
46) تفسیر نورالثقلین.
47) تفسیر برهان.
پیامها
كفّارِ سنگدل با مشاهده تمام دلائل، باز ایمان نمىآورند و منتظر سپرى شدن آخرین مهلتاند. «فهل ینظرون الا السّاعة» برپایى قیامت و به هلاكت رسیدن كفّار، ناگهانى و غافلگیرانه است. «بغتة»
قیامت، نشانهها و مقدّماتى دارد. «فقد جاء اشراطها»
فكر نكنید كه همیشه راه توبه باز است و مجالى براى بازگشت وجود دارد. «فانّى لهم اذا جائتهم ذكراهم»