قَالُواْ يَـٰمُوسَىٰٓ إِنَّ فِيهَا قَوۡمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدۡخُلَهَا حَتَّىٰ يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا فَإِن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا فَإِنَّا دَٰخِلُونَ
22
تفسیر نور
(بنىاسرائیل در پاسخ) گفتند: اى موسى! همانا در آن سرزمین گروهى ستمگر وجود دارد و ما هرگز وارد آن نمىشویم، تا آنان از آن سرزمین بیرون شوند، پس اگر از آنجا بیرون روند بىتردید ما داخل مىشویم!
نکتهها
«جبّار» از «جَبْر» به معناى اصلاح و جبران چیزى همراه با قهر و فشار است. امّا به هر یك از این دو معنا به تنهایى نیز آمده است: 1- جبران كردن 2- قهر و غلبه، ودربارهى خداوند به هر دو معنى به كار مىرود. 53«قوم جبّار» همان عمالقه، از نژاد سامى بودند كه در شمال عربستان در صحراى سینا زندگى مىكردند و به مصر حمله كرده و پانصد سال حكومت داشتند. 54
53) تفسیر نمونه.
54) دائرةالمعارف، فرید وجدى.
پیامها
بودن نااهلان در جایى، دلیل كنارهگیرى افراد شایسته نیست. «یا قوم ادخلوا... فان یخرجوا منها فانّا داخلون» باید دشمن را بیرون كرد، نه آنكه صبر كرد تا خودش بیرون رود. «فان یخرجوا منها فانّا داخلون»
راحتطلبى، ممنوع است باید اقدام كرد و امداد خواست تا دشمن را بیرون راند. (انتقاد قرآن از بنىاسرائیل كه گفتند: «انّا لن ندخلها»)
توقّع پیروزى بدون مبارزه، تفكّرى نادرست است. «فانیخرجوامنهافانّاداخلون»
بدتر از نافرمانى، جسارت ولجاجت است. «لن ندخلها» (با توجّه به اینكه در حرف «لن» ایهام جسارت است.)