قَالَ رَجُلَانِ مِنَ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمَا ٱدۡخُلُواْ عَلَيۡهِمُ ٱلۡبَابَ فَإِذَا دَخَلۡتُمُوهُ فَإِنَّكُمۡ غَـٰلِبُونَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَتَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
23
تفسیر نور
دو نفر از مردانى كه (از خدا) مىترسیدند و خدا به آنان نعمت (عقل وایمان و شهامت) داده بود، گفتند: از دروازهى شهر بر دشمن وارد شوید (و نترسید) پس چون كه داخل شدید همانا پیروزید و اگر ایمان دارید بر خدا توكّل كنید.
نکتهها
در تفاسیر آمده است: آن دو نفر از نقباى دوازدهگانه بنىاسرائیل بودند، به نامهاى: «یوشعبن نون» و «كالببن یوفنا» و نامشان در تورات، سِفر تثنیه آمده است. 55 امام باقرعلیه السلام فرمودند: این دو نفر، پسر عموى موسىعلیه السلام بودند. 56به گفته علاّمه طباطبایى در تفسیر المیزان: هرگاه كلمهى «نعمت» در قرآن بدون قید آمد، مراد نعمت ولایت و نبوّت است.
55) تفسیر نمونه.
56) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
خداترسى، زمینهى فراهم شدن الطاف و نعمتهاى الهى است. «یخافون أنعم اللّه...» آنكه از خدا بترسد، احساس مسئولیّت مىكند وپیروى از فرمان پیامبر خدا را واجب مىداند ودر برابر قدرتهاى دیگر تسلیم نمىشود. «یخافون انعم اللّه... ادخلوا»
خداترسى، زمینهى شجاعت و جرأت و عمل است. «یخافون... ادخلوا»
خداترسى، نعمتى الهى است. «یخافون انعم اللّه علیهما»
هنگام حمله، باید به رزمندگان روحیه داد. «فانّكم غالبون»
خوف الهى و تقوا، به انسان بصیرت و نیروى تحلیل صحیح و روشن از مسائل مىدهد. «یخافون ...فانّكم غالبون»
توكّل، باید مخلصانه و تنها بر خدا باشد. «على اللّه فتوكّلوا»
اگر اهل ایمان با شهامت وارد شوند، منحرفان میدان را ترك مىكنند. «فاذا دخلتموه فانّكم غالبون»
اصل در موفقیّت تنها امكانات مادّى نیست، بلكه ایمان و توكّل، تصمیم و جرأت نیز لازم است. «ادخلوا... و على اللَّه فتوكّلوا»
توكّل به تنهایى كافى نیست، بلكه همراه با تلاش ما را به مقصد مىرساند. «ادخلوا... فتوكّلوا»
توكّل، نشانهى ایمان و كلید نجات از بنبستها و ترسهاست. «فتوكّلوا ان كنتم...»
از شما حركت، از خدا بركت و نصرت. «فاذا دخلتموه فانّكم غالبون و على اللَّه فتوكّلوا ان كنتم مؤمنین»
توكّل، تنها به لفظ نیست، بلكه روحیّهاى برخاسته از ایمان است. «فتوكّلوا ان كنتم مؤمنین»