سوره الرحمن - آیات 17 تا 18 جزء 27 - صفحه 532

    رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ وَرَبُّ ٱلۡمَغۡرِبَيۡنِ

    17

    فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ

    18

تفسیر نور
پروردگار دو مشرق و پروردگار دو مغرب. پس كدام یك از نعمت‌هاى پروردگارتان را انكار مى‌كنید؟

نکته‌ها
گرچه خورشید در هر روز از سال، طلوع و غروبى دارد، ولى با توجّه به قوس صعودى و قوس نزولى حركت آن، در حقیقت دو مشرق و دو مغرب دارد و بقیه در میان این دو است و این‌نظام، باعث پیدایش فصول مختلف و تغییر ساعات شبانه روز در طول سال مى‌شود. امّا بعضى مفسّران، مشرقَین و مغربَین را طلوع و غروب هریك از ماه و خورشید دانسته‌اند.75

حضرت على‌علیه السلام در خطبه‌اى بعد از تلاوت آیه «ربّ المشرقَین...» فرمود: مشرق زمستان در محدوده خود و مشرق تابستان در محدوده خود است.76


75) تفسیر نمونه.

76) تفسیر نورالثقلین.

پیام‌ها
احاطه خداوند به شرق و غرب عالم یكسان است. «ربّ المشرقَین... ربّ المغربَین»

قرآن، انسان را به كیهان‌شناسى دعوت مى‌كند. «المشرقین... المغربین»

قرآن، بشر را به شناختِ آفاق و انفس، هر دو توجّه مى‌دهد. «خلق الانسان من صلصال... ربّ المشرقَین و... المغربَین»

پدیده‌هاى طبیعى، هم براى انسان نعمت است و هم براى جن. «ربّ المشرقَین و ربّ المغربَین فباىّ آلاء ربّكما»

حركت زمین به گونه‌اى است كه مشرق و مغرب پدید مى‌آید و این از نعمت‌هاى الهى است. «فباىّ آلاء ربّكما تكذّبان»