سَابِقُوٓاْ إِلَىٰ مَغۡفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمۡ وَجَنَّةٍ عَرۡضُهَا كَعَرۡضِ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ أُعِدَّتۡ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱللَّهِ وَرُسُلِهِۦۚ ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ
21
تفسیر نور
از هم سبقت بگیرید و براى رسیدن به مغفرتى از پروردگارتان و بهشتى كه پهنایش همچون پهناى آسمان و زمین است و براى كسانى آماده شده كه به خدا و پیامبرانش ایمان دارند، این فضل خداست، به هر كه بخواهد مىدهد و خداوند صاحب فضل و فزون بخشى بزرگ است.
نکتهها
در آیه قبل، سخن این بود كه نتیجه كارهاى دنیوى یا عذاب شدید است و یا مغفرت و رضوان، در این آیه بر سبقت و پیشىگرفتن از یكدیگر جهت رسیدن به فضل و رحمت الهى، تأكید شده است.مسابقه معنوى در قرآن
با كمى تأمل در آیه به شرایط و ویژگىهاى مسابقه معنوى پىمىبریم، از جمله:
شركت براى همگان آزاد است. «سابقوا»
مورد مسابقه معنویات است. «مغفرة»
برگزار كننده آن، خداوند است. «سابقوا»
جوایز آن از قبل تعیین شده است. «اُعدّت»
زمان و مكان خاص ندارد. «سابقوا» مطلق است.
نوع جایزه و ویژگىهاى آن روشن است. «جنّة عرضها كعرض السّماء»
جایزه بر اساس فضل الهى است. «ذلك فضل اللّه»
در جوایز هیچ گونه محدودیّتى نیست. «ذوالفضل العظیم»
پیامها
هنگام طرد یك امر ناپسند، باید جایگزین مناسبى ارائه داد. «متاع الغرور... سابقوا الى مغفرة...» به جاى اینكه به سوى تفاخر و تكاثر (كه در آیه قبل بود) سبقت بگیرید به سوى مغفرت و بهشت سبقت بگیرید. آنچه به كارهاى خیر ارزش مىدهد، سرعت و سبقت است. «سابقوا...»
بخشش و آمرزش از شئون ربوبیّت است. «مغفرة من ربّكم»
اول بخشیده شدن و سپس به بهشت وارد شدن. «مغفرة... و جنّة...»
با بالا بردن شناخت و معرفت نسبت به دنیا و آخرت، انتخاب را بر مردم آسان كنید. «فتراه مصفرّاً... ثم یكون حطاماً... جنة عرضها كعرض السّماء...»
گذشت از دنیایى كه متاعش اندك و فریبنده است، شما را به بهشتى مىرساند كه وسعتش، وسعت آسمان و زمین است. «كعرض السماء و الارض...»
ایمان به همهى پیامبران، لازمه ایمان به خداست. «آمنوا باللّه و رسله»
بهشت، فضل خداوند به مؤمنان است. «ذلك فضل اللّه»
نسبت به بهشتى یا جهنّمى بودن افراد داورى نكنیم كه خداوند در قیامت، با فضلش رفتار مىكند و چه بسا دوزخیان نزد ما، بهشتیان نزد خداوند باشند. «یؤتیه من یشاء و اللّه ذو الفضل العظیم»