مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِيٓ أَنفُسِكُمۡ إِلَّا فِي كِتَـٰبٍ مِّن قَبۡلِ أَن نَّبۡرَأَهَآۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٌ
22
تفسیر نور
هیچ مصیبتى در زمین و نه در جسم و جانتان به شما نرسد، مگر آن كه پیش ازآنكه آن را پدید آوریم در لوحى ثبت است، همانا این امر بر خداوند آسان است.
نکتهها
«نبرأها» از «برء» به معنى پدید آوردن است. خداوندى كه زمین را پدید آورده و انسان را آفریده است، براى آنها مشكلات و مصائبى نیز قرار داده است، همچون زلزله و قحطى و سیل براى زمین و بیمارى و جراحت و مردن براى انسان.در متون تاریخى آمده است كه یزید به اهل بیت امام حسینعلیه السلام كه در دست او اسیر بودند، گفت: مصیبتى كه بر شما وارد شد بخاطر عملكرد خود شما بود و آیه 30 سوره شورى را خواند كه «ما اصابكم من مصیبة فبما كسبت ایدیكم...». امام سجادعلیه السلام در پاسخ فرمود: این آیه درباره ما نازل نشده و سپس آیه مورد بحث را قرائت فرمود. یعنى خداوند از پیش مقرّر كرده بود كه ما چنین سختىها و مشكلاتى را براى حفظِ دین او تحمّل كنیم.
در حدیث مىخوانیم: بلاها براى ظالم وسیله ادب و هشدار است، ولى براى مؤمنان وسیله آزمایش و رشد و براى انبیا وسیله دریافت درجات و براى اولیاى خدا وسیلهى دریافت كرامت است. «البلاء للظالم أدب و للمؤمن امتحان و للانبیاء درجة و للاولیاء كرامة»78
78) تفسیرنمونه و بحار، ج64، ص235.
پیامها
حوادث طبیعى همچون سیل و زلزله كه موجب تخریب منازل و مزارع «مصیبة فى الارض» و یا جراحات و مرگ و میر «فى أنفسكم» مىشود، بر اساس نظام از پیش پایهگذارى شده الهى است، نه امورى تصادفى كه از تحت قدرت خداوند خارج باشد. «الاّ فى كتاب من قبل ان نبرأها» هستى، حساب و كتاب دارد و تمام پدیدهها، پیش از وقوع، ثبت است. «ما أصاب... الاّ فى كتاب»
هیچ حادثهاى براى خداوند تازگى ندارد. «فى كتاب من قبل ان نبرأها»
از احاطه خداوند بر تمام حوادث طبیعى تعجّب نكنید. «انّ ذلك على اللّه یسیر»