ٱسۡتَحۡوَذَ عَلَيۡهِمُ ٱلشَّيۡطَـٰنُ فَأَنسَىٰهُمۡ ذِكۡرَ ٱللَّهِۚ أُوْلَـٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱلشَّيۡطَـٰنِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱلشَّيۡطَـٰنِ هُمُ ٱلۡخَـٰسِرُونَ
19
تفسیر نور
شیطان بر آنان چیره و مسلط شده است، پس یاد خدا را از خاطرشان برده است. آنان حزب شیطانند. آگاه باشید كه حزب شیطان همان زیانكارانند.
نکتهها
حضرت علىعلیه السلام مىفرماید: اگر حق و باطل به طور روشن مطرح باشند، مشكلى پیش نمىآید ولى مخلوط كردن حق و باطل سبب بروز فتنه و تسلّط شیطان مىشود. «و لكن یؤخذ من هذا ضِغث و من هذا ضغث فیمزجان فهنالك یستولى الشّیطان على أولیائه»34امام حسینعلیه السلام نیز در كربلا به لشكر یزید فرمود: «استحوذ الشّیطان على أولیائه».35
روش شیطان این گونه است كه:
گام به گام انسان را به سوى خود مىكشاند. «خطوات الشّیطان»36
گاهى مطلبى را القا مىكند، نظیر كسى كه از دور سنگى پرتاب مىكند. «القى الشّیطان...»37
گاهى تماس مىگیرد ولى نفوذى ندارد. «مسّهم طائف من الشّیطان»38
گاهى در دل نفوذ مىكند. «یوسوس فى صدور النّاس»39
گاهى در دل نفوذ مىكند و همانجا مىماند. «فهو له قرین»40
گاهى انسان برادر شیطان مىشود. «اخوان الشّیاطین»41
وگاهى مرید شیطان مىشود وشیطان بر او تسلّط كامل مىیابد. «استحوذ علیهم الشّیطان»
34) نهجالبلاغه، خطبه 50.
35) تفسیر نورالثقلین.
39) الناس، 5 .
پیامها
مؤمن در صورت تماس با شیطان، متذكر یاد خدا مىشود، «مسهم طائف من الشّیطان تذكروا»42 امّا منافق كه از مرحله تماس به مرحله سلطهپذیرى شیطان رسیده، دیگر متذكر هم نمىشود. «فانساهم ذكر اللّه» سوگند دروغ، مقدّمه سلطه شیطان است. «یحلفون... استحوذ...»
هر چه از یاد خدا غافل شویم، به مدار حزب شیطان نزدیك مىشویم. «انساهم ذكر اللّه... حزب الشّیطان»
خود را در اختیار هر حزب و گروهى قرار ندهیم كه بعضى گروهها، حزب شیطاناند. «أولئك حزب الشّیطان»
خسران واقعى، پیروى از شیطان است، نه زیانهاى مالى. «انّ حزب الشّیطان هم الخاسرون»
42) اعراف، 201.