ٱلَّذِينَ يُظَـٰهِرُونَ مِنكُم مِّن نِّسَآئِهِم مَّا هُنَّ أُمَّهَـٰتِهِمۡ إِنۡ أُمَّهَـٰتُهُمۡ إِلَّا ٱلَّـٰٓـِٔي وَلَدۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَيَقُولُونَ مُنكَرًا مِّنَ ٱلۡقَوۡلِ وَزُورًاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
2
تفسیر نور
كسانى از شما (مردان) كه نسبت به همسرانشان ظهار مىكنند، (بدانند كه) آنها مادرانشان (نمىشوند و) نیستند. مادرانشان كسانى هستند كه آنها را متولّد كردهاند و آنان(بر اساس عادت جاهلى) سخن ناپسند و باطل مىگویند و البتّه خداوند بسیار با گذشت و آمرزنده است.
نکتهها
در توضیح آیه قبل بیان شد كه در زمان جاهلیّت، ظهار، نوعى جدایى و طلاق بود كه با گفتن جملهاى بدین مضمون: «همخوابى با تو مثل همخوابى با مادرم است» صورت مىپذیرفت. اسلام این نوع طلاق را تحریم و مرد را در صورت انجام دادن آن، موظّف به پرداخت كفاره كرد.كلمه «زور» به معناى سخن باطل و دروغ است.
كسانىكه قبل از نزول این آیه، ظهار كرده بودند مورد عفو الهى قرار گرفتند. «انّ اللّه لعفوّ غفور»
پیامها
یكى از رسالتهاى انبیا، برداشتن خرافات و سنّتهاى غلط میان مردم است. «الّذین یظاهرون...» یكى از ظلمهایى كه دوران جاهلى در حق زن روا مىداشت، قانون ظهار بود كه اسلام آن را لغو و براى ارتكاب آن جریمه سنگین تعیین كرد. «یظاهرون منكم من نسائكم... یقولون منكراً من القول»
مبارزه با خرافات و عادات و سنّتهاى غلط، باید منطقى و مستدل باشد. «ما هنّ أمّهاتهم ان أمّهاتهم الاّ اللاّئى ولدنهم»
گاهى یك نالهى به حق، به یك جریان نجات بخش منجر مىشود. «تشتكى الى اللّه... ان امّهاتهم الاّ اللاّئى ولدنهم»
زشتگویى و زورگویى، سیره مستمرّ جاهلیّت بوده است. «لیقولون منكرا...»
براى هر كارى راهى شرعى و قانونى است، راه جدا شدن زن و مرد از یكدیگر طلاق است، آن هم با مراعات قوانین و حقوق هر دو، ولى جدا شدن از طریق ظهار و هر راه نامشروع دیگر، منكر و باطل است. «لیقولون منكراً من القول و زورا»
خداوند، هم گناهان را مىبخشد و هم چشمپوشى مىكند. «لعفوّ غفور»
گناه هر چند بزرگ باشد، عفو الهى قابل تردید نیست. «لیقولون منكراً من القول و زورا... لعفو غفور»