وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍ مِّن قَبۡلِكَ فَأَخَذۡنَـٰهُم بِٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمۡ يَتَضَرَّعُونَ
42
تفسیر نور
و همانا به سوى امّتهاى پیش از تو (نیز پیامبرانى) فرستادیم، (و چون سرپیچى كردند) آنان را به تنگدستى وبیمارى گرفتار كردیم. باشد كه تضرّع كنند.
نکتهها
«بأساء» به معناى جنگ، فقر، قحطى، سیل، زلزله وامراض مُسرى و «ضرّاء» به معناى غم، غصّه، آبروریزى، جهل و ورشكستگى است.حضرت على علیه السلام فرمود: اگر هنگام ناگوارىها مردم صادقانه به درگاه خدا ناله كنند، مورد لطف خدا قرار مىگیرند. 330 مولوى در ترسیم این حقیقت مىگوید:
پیش حقّ یك ناله از روى نیاز به كه عمرى در سجود و در نماز
زور را بگذار و زارى را بگیر رحم سوى زارى آید اى فقیر
330) تفاسیر صافى و نورالثقلین.
پیامها
بعثت انبیا در میان مردم، یكى از سنّتهاى الهى در طول تاریخ بوده است. «لقد ارسلنا الى اُمَم من قبلك» تاریخ گذشتگان، عبرت آیندگان است. «قبلك»
در تربیت و ارشاد، گاهى فشار وسختگیرى هم لازم است. «اخذناهم بالبأساء و الضرّاء»
مشكلات، راهى براى بیدارى فطرت وتوجّه به خداوند است. «یتضرّعون»
هر رفاهى لطف نیست و هر رنجى قهر نیست. «لعلّهم یتضرّعون»
همهى افراد لجوج، با فشار و در تنگا و سختى قرار گرفتن هم رام نمىشوند. «لعلّهم یتضرّعون»