فَلَمَّا رَءَا ٱلشَّمۡسَ بَازِغَةً قَالَ هَـٰذَا رَبِّي هَـٰذَآ أَكۡبَرُ فَلَمَّآ أَفَلَتۡ قَالَ يَـٰقَوۡمِ إِنِّي بَرِيٓءٌ مِّمَّا تُشۡرِكُونَ
78
تفسیر نور
پس چون خورشید را برآمده دید گفت: اینست پروردگار من، این بزرگتر (از ماه و ستاره) است. امّا چون غروب كرد، گفت: اى قوم من! همانا من از آنچه براى خداوند شریك قرار مىدهید بیزارم.
نکتهها
در این آیه نیز ابراهیم علیه السلام در مقام بحث و گفتگو است، نه در مقام بیان عقیدهى شخصى، و همچنان كه گذشت كلمهى «یا قوم» و نیز «ممّا تشركون» (شرك مىورزید، نه مىورزم) دلیل آن است كه خود آن حضرت، ماه و خورشید و ستاره را نمىپرستیده است. 404404) تفسیر اطیبالبیان.
پیامها
پیامهاى 1 و 2 و 3 آیه 76، در اینجا نیز مورد استفاده است.
كوچكى و بزرگى اجسام مهم نیست، همه آنها چون متغیّر و ناپایدارند، پس نمىتوانند خدا باشند. «هذا أكبر»
شیوهى تعلیم حقّ یا انتقاد از باطل، باید گام به گام باشد. ابتدا نفى ستارهو ماه و در نهایت خورشید. «فلمّا رءا الشمس... قال»
برائت از شرك، «فریاد ابراهیمى» است. «اِنّى برىء ممّا تشركون»
برائت از «شرك» است، نه از «افراد». «ممّا تشركون»، نه «منكم».
برائت جستن، باید پس از بیان برهان و استدلال باشد. (اوّل افول و غروب را مطرح كرد، بعد برائت از شرك را). «فلمّا أفلت قال...»