سوره صف - آیه 14 جزء 28 - صفحه 552

    يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُوٓاْ أَنصَارَ ٱللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ لِلۡحَوَارِيِّـۧنَ مَنۡ أَنصَارِيٓ إِلَى ٱللَّهِ‌ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ نَحۡنُ أَنصَارُ ٱللَّهِ‌ فَـَٔامَنَت طَّآئِفَةٌ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَكَفَرَت طَّآئِفَةٌ‌ فَأَيَّدۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَىٰ عَدُوِّهِمۡ فَأَصۡبَحُواْ ظَـٰهِرِينَ

    14

تفسیر نور
اى كسانى كه ایمان آورده‌اید! یاوران (دین) خدا باشید، همان‌گونه كه عیسى بن مریم به حواریون گفت: یاوران من در راه خدا چه كسانى هستند؟ حواریون گفتند: ما یاوران (دین) خدا هستیم، پس گروهى از بنى‌اسرائیل ایمان آوردند و گروهى كافر شدند، پس كسانى را كه ایمان آوردند، بر دشمنشان یارى دادیم تا (بر آنان غلبه كرده و) پیروز شدند.

نکته‌ها
«حواریّون» به یاران خاص حضرت عیسى‌ گفته مى‌شود كه دوازده نفر بودند و نامشان در انجیل‌هاى كنونى ذكر شده است.90 ریشه‌ى این كلمه از «حور» به معناى شستن و سفید كردن است و به خاطر پوشیدن لباس‌هاى سفید و داشتن قلب‌هاى پاك و یا این‌كه هم خود باطنى پاك داشتند و هم دیگران را دعوت به پاكى مى‌كردند، این واژه درباره‌ى آنان بكار رفته است.

امام صادق‌علیه السلام فرمود: شیعیان ما حواریّون ما هستند، حواریّون عیسى‌علیه السلام او را در برابر دشمنان و یهود یارى نكردند، ولى شیعیان، ما را یارى مى‌كنند و در راه ما شهید یا شكنجه و تبعید مى‌شوند. خداوند در برابر این همه سختى كه به خاطر ما مى‌كشند، پاداش نیكو به آنان عطا كند. «ینصروننا و یقاتلون دوننا و یحرّقون و یعذّبون و یشرّدون فى البلاد جزاهم اللّه عنّا خیراً»91

نقل موارد مشابه در پذیرفتن دعوت و انجام عمل اثر دارد. همان گونه كه عیسى یاورانى داشت، «كما قال عیسى...» و همان‌گونه كه بر دیگران روزه واجب شد. «كما كتب على الّذین من قبلكم»92


90) تفسیر نمونه.

91) تفسیر كنز الدقائق.

92) بقره، 183.

پیام‌ها
مؤمن باید گام به گام رشد كند، در آیات قبل دعوت به تجارت با خدا بود، در این آیه رسماً به انصار اللّه بودن دعوت مى‌كند، «كونوا أنصار اللّه» (یعنى براى همیشه بر نصرت قانون و اولیاى الهى پایدار باشید).

خداوند نیازى به نصرتِ ما ندارد، زیرا همه‌ى نصرت‌ها و پیروزى‌ها از اوست. «نصر من اللّه» ولى انصار خدا بودن، براى ما افتخار است.

«كونوا أنصار اللّه»

انبیاى الهى مردم را براى خدا مى‌خواهند، نه براى خود و یا گروه و حزب خود. «مَن أنصارى الى اللّه»

پیامبران براى غلبه بر دشمن، مسیرهاى عادّى و طبیعى را طى مى‌كردند و از اسباب ظاهرى و نیروهاى مردمى استفاده مى‌كردند. «مَن أنصارى الى اللّه»

رهبر باید ارزیابى دقیقى از یاران خود داشته باشد. «مَن أنصارى الى اللّه»

اقرار گرفتن از یاران، نوعى تجدید بیعت و اعلام وفادارى است.

«مَن أنصارى... قال الحواریون نحن أنصار اللّه»

دعوت رهبران دینى را پاسخ دهیم. «مَن أنصارى... نحن أنصار اللّه»

انسان مختار است كه دعوت انبیا را بپذیرد و سعادتمند شود و یا آن را رد كند و بدبخت شود. «فآمنت طائفةٌ... و كفرت طائفة»

معمولاً همه مردم به یك پیامبر ایمان نیاورده‌اند، بلكه بعضى كفر مى‌ورزیدند و بعضى ایمان مى‌آوردند، ما نیز نباید انتظار ایمان آوردن همه مردم را داشته باشیم. «فآمنت طائفةٌ... و كفرت طائفة»

داشتن ایمان، رمز دریافت تأییدات الهى است. «فآمنت... فایّدنا...»

حضرت عیسى‌علیه السلام، هم خودش مورد تأیید خداوند بود، «و أیّدناه بروح القدس»93 و هم یاران‌خاص آن حضرت. «فایّدنا الّذین آمنوا على عدوّهم فاصبحوا ظاهرین»

خداوند همان گونه كه پیامبرش را تأیید و یارى مى‌كند، «و أیّدناه بروح القدس» پیروانش را نیز یارى مى‌كند. «فایّدنا الّذین آمنوا»


93) بقره، 78.