يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعۡنَآ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ لَيُخۡرِجَنَّ ٱلۡأَعَزُّ مِنۡهَا ٱلۡأَذَلَّۚ وَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَعۡلَمُونَ
8يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعۡنَآ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ لَيُخۡرِجَنَّ ٱلۡأَعَزُّ مِنۡهَا ٱلۡأَذَلَّۚ وَلِلَّهِ ٱلۡعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِۦ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ وَلَٰكِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ لَا يَعۡلَمُونَ
8زیدبن ارقم كه جوانى نورسته بود، این گفته را به پیامبر گزارش داد. حضرت، عبداللّه بن اُبَى را احضار كرد ولى او انكار نمود. انصار گفتند: چرا به خاطر گزارش یك نوجوان، بزرگ ما، عبداللّه توبیخ شود؟
پیامبر فرمان حركت داد و اجازه دستور استراحت نداد تا مردم فرصت و فراغتى براى ادامه حرفها نداشته باشند، هنگامى كه به مدینه رسیدند فرزند عبداللّه بن اُبَىّ كه از مؤمنان واقعى بود، راه را بر پدر بست و گفت: آیا تو عزیزترین مدینهاى و مىخواهى پیامبر را خارج كنى؟ هرگز نمىگذارم وارد شوى، مگر آنكه پیامبر اكرم اجازه دهد.
مسئله را به پیامبر گزارش دادند و حضرت اجازه ورود او را به مدینه داد، عبداللّه كه خود را عزیز مىپنداشت، ذلیل شد و از شدت خجالت در خانه ماند تا آنكه مرد و هرگاه به او گفته مىشد بیا نزد پیامبر برویم و عذرخواهى كن، او سرپیچى مىكرد.
امام صادقعلیه السلام فرمود: خداوند امور مسلمانان را به خودشان واگذارده ولى اجازه ذلیل كردن خود را به آنان نداده است: «و لم یفوّض الیه ان یكون ذلیلاً»37، سپس آیه «وللّه العزّة و لرسوله و للمؤمنین» را تلاوت فرمود.
در حدیث مىخوانیم كه پرسیدند: چگونه مؤمن خود را ذلیل مىكند؟ امام صادقعلیه السلام فرمود: «یتعرّض لما لایطیق» و «یدخل فیما یعتذر منه»38 در كارى كه توان انجامش را ندارد و از انجامش معذور است وارد مىشود.
در عبارت «وللّه العزّة»، چون «للّه» مقدم بر «العزّة» شده است، انحصار استفاده مىشود، یعنى عزّت واقعى مخصوص خداست.
عزّت خداوند، ذاتى اوست و عزّت پیامبر، به دلیل عنایات ویژه خداوند به او و عزّت مؤمنان، به خاطر وعده الهى بر نصرت و پیروزى نهایى آنان است.39
38) تفسیر نورالثقلین.
39) تفسیر اطیب البیان.
منافقان، خود را عزیز و پیامبر و مؤمنان را ذلیل مىدانند. «لیخرجنّ الاعزّ منها الاذلّ»
خداوند، پیروزى و عزّت مؤمنان را به شرط مؤمن ماندن تضمین كرده است. «وللّه العزة و لرسوله و...»
عزّت، در انحصار خدا، پیامبر و مؤمنان است. «وللّه العزّة و لرسوله و للمؤمنین»
به یاوه سرایى دشمن پاسخ دهید و به كسانىكه خود را عزیزترین مردم و پیامبر را ذلیلترین مىپندارند بگویید: «وللّه العزّة و لرسوله و للمؤمنین»
منافقان از شناخت حقایق عاجزند. نه قدرت درك این مطلب را دارند كه خداوند در برابر تحریم اقتصادى، مؤمنان را روزى مىدهد: «لایفقهون» و نه اینكه عزّت حقیقى از آنِ اهل ایمان است. «لایعلمون»