وَلَقَدۡ مَكَّنَّـٰكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَـٰيِشَ قَلِيلًا مَّا تَشۡكُرُونَ
10
تفسیر نور
و همانا در زمین به شما تمكّن دادیم و براى شما در آن، (انواع) وسایل زندگى را فراهم ساختیم، (امّا شما) اندك شكرگزارى مىكنید.
پیامها
یادآورى و توجّه به نعمتهاى الهى، زمینهى شكوفایى معرفت و محبّت و تسلیم خدا شدن است. «و لقد مكّناكم» حقّ بهرهگیرى از امكانات زمین، براى همهى انسانهاست ومخصوص گروه خاصّى نیست. «مكّناكم فى الارض»
آفرینش زمین و شرایط آن (از نظر گردش، حرارت، نور، جذب و دفع آبها و گیاهان، قبول فضولات و تحویل سبزىها و میوهها و...) به گونهاى است كه انسان مىتواند در آن نیازمندىهاى خود را برطرف كند. «مكّناكم فى الارض و جعلنا لكم فیها معایش»
قوانین حاكم بر طبیعت، به نوعى است كه انسان مىتواند بر آن سلطه داشته باشد و آن را در اختیار بگیرد. اگر خداوند آن را رام نمىساخت، بشر به تنهایى قدرت مهار كردن و بهره گیرى از آن را نداشت. «مكّناكم»
زمین، در اختیار و مسخّر انسان قرار داده شده تا به رشد و كمال برسد و معیشت خود را تأمین كند. «مكّناكم...» سعدى مىگوید:
ابر و باد و مه خورشید و فلك در كارند تا تو نانى به كف آرى و به غفلت نخورى
نعمتها باید زمینهساز شكر باشد، نه عامل غفلت و عیّاشى. «تشكرون»
انسان ناسپاس است و قرآن، مكرّر از كمسپاسى مردم و غفلت و بىایمانى غالب آنان سخن گفته است. «قلیلاً ما تشكرون»