أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْ مَا بِصَاحِبِهِم مِّن جِنَّةٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ
184
تفسیر نور
آیا آنان فكر نكردند كه همنشین آنان (پیامبر اسلام،) هیچگونه جنون ندارد؟ او جز هشداردهندهاى آشكار نیست.
نکتهها
«جِنّة»، به معناى جنون و در اصل به معناى پوشش است، گویا هنگام جنون، پوششى روى عقل قرار مىگیرد.هنوز پیامبر به مدینه هجرت نكرده بود كه شبى بر كوه صفا تا پاسى از شب، مردم را به خدا دعوت كرده و از مجازاتهاى الهى بیم و اندرز مىداد. مشركان گفتند: رفیق ما دیوانه شده است كه چنین سخنانى بر زبانش جارى مىشود. آیات فوق نازل شد.
آنان به كسى تهمت جنون مىزدند كه قبل از رسالت، او را محمّد امین نام نهاده بودند.
پیامها
تهمت و جسارت، شیوه و عمل اهل فكر و اندیشه نیست. «أولم یتفكّروا» پیامبر، مصاحب و همصحبت مردم است. اگر دیوانه بود، چرا قبلاً نگفتند و چرا سالها با او هم صحبت شدند؟ «صاحبهم»
در نظام فاسد، به حقّگویان نسبت جنون مىدهند. «من جِنّة»
پیامبران، از سوى مخالفان گرفتار تهمت سحر یا جنون بودهاند.«من جِنّة» چنانكه در آیهاى دیگر مىخوانیم: «كذلك ما أتى الّذین من قبلهم من رسول الاّ قالوا ساحر أو مجنون» 378
در شیوهى تبلیغ و تربیت و مخاطب شناسى، براى تربیت غافلان باید بیشتر نذیر بود، نه بشیر. «ان هو الاّ نذیر»
براى مردم مغرور و خواب آلود، باید صریح و آشكار حرف بزنیم. «مبین»
378) ذاریات، 52