أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءٍ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ
185
تفسیر نور
آیا در ملكوتِ آسمانها و زمین و هرچه خدا آفریده، به دقّت نمىنگرند (تا بدانند آفرینش همهى آنها هدفدار است، نه بیهوده) و اینكه شاید زمان (مرگ) آنان نزدیك شده باشد؟ پس بعد از این (آیات روشن)، به كدام سخن ایمان خواهند آورد؟
نکتهها
«ملكوت» از «مُلك»، به معناى حكومت و مالكیّت است. اینجا به حكومت مطلقهى خداوند بر هستى اطلاق شده است.پیامها
نگاه اندیشمندانه، عمیق و متفكّرانه، ثمربخش و كارگشا مىباشد. (توجّه و اندیشه دربارهى باطن هستى و شیوهى ارتباط آن با آفریدگار، آدمى را به خداوند مرتبط مىسازد، چنانكه توحید و نبوّت را باید با عقل و فكر فهمید، نه از روى تقلید). «أولم یتفكّروا، أولم ینظروا» توحید، سرچشمه و پشتوانهى نبوّت است و دقّت در ملكوت هستى، روشن مىكند كه این نظام رها شده نیست. «أولم ینظروا ... فباىّ حدیث»
بیشتر بدبختىها به خاطر غفلت از یاد مرگ است. «عسى ان یكون قداقترب أجلهم» (یاد مرگ، در كاستن از لجاجت، مؤثّر است و مردم را به استفاده از فرصت و به ایمان آوردن پیش از فرا رسیدن مرگ، فرا مىخواند)
آفرینش هیچ ذرّهاى، بىهدف نیست. «من شىء»
قرآن و آیات الهى، بهترین كتاب و سخن است و هیچ عذرى براى نپذیرفتن آنها نیست. «فبأىّ حدیث بعده»
كسى كه به قرآن و معارف آن ایمان نیاورد، دیگر به هیچ سخن هدایتبخشى ایمان نمىآورد. «فبأىّ حدیث بعده یؤمنون»
دقّت در نظام تكوین، سبب ایمان آوردن به نظام تشریع است. «أولم ینظروا... بعده یؤمنون»