مَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَلَا هَادِيَ لَهُۥۚ وَيَذَرُهُمۡ فِي طُغۡيَـٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ
186
تفسیر نور
هركه را خداوند (به خاطر فسق و اعمالش) گمراه كند، براى او هیچ هدایتگرى نیست، و آنان را در سركشى و طغیانشان رها مىكند تا سرگردان شوند.
پیامها
سزاى كسانى كه به هشدارهاى انبیا گوش نمىدهند و به گفتههاى آنان نمىاندیشند، این است كه گرفتار قهر الهى شده و به حال خود رها شوند. «فبأىّ حدیث بعده یؤمنون... و یذرهم» اضلال، كار خداست ولى زمینهساز آن، نیّت و عمل خود انسان است كه سبب مىشود قلب او زنگ بگیرد و هدایت الهى را نپذیرد. «یضلل اللّه» آیات دیگرى نیز این حقیقت را بیان مىكند، از جمله: «وما یُضلّ به الاّ الفاسقین» 379 و «بل ران على قلوبهم ماكانوا یكسبون» 380
طغیان و سركشى مردم اجبارى نیست و گمراهى انسانها، نتیجهى انتخاب خود آنان است. «طغیانهم» (انسان، از ابتدا بد آفریده نشده است)
طاغوتها، سرگردانند. «فى طغیانهم یعمهون»
اگر هدایت الهى نباشد، گمراهى و سرگردانى انسان مستمرّ و ادامهدار است. «یعمهون»
379) بقره، 26