وَلَا تَقۡعُدُواْ بِكُلِّ صِرَٰطٍ تُوعِدُونَ وَتَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ مَنۡ ءَامَنَ بِهِۦ وَتَبۡغُونَهَا عِوَجًاۚ وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ كُنتُمۡ قَلِيلًا فَكَثَّرَكُمۡ وَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ
86
تفسیر نور
و بر سر هر راهى منشینید تا مؤمنان را تهدید كنید و (آنان را) از راه خدا، كه كج جلوه مىدهید بازدارید و یاد كنید زمانى را كه اندك بودید، پس خداوند شما را بسیار گرداند و بنگرید كه عاقبت مفسدان چگونه بود!
نکتهها
مراد از نشستن بر سر هر راه، ممكن است نشستن كنار خیابان و كوچهها براى فتنهگرى باشد، و شاید مراد تلاش در راه فساد از هر راه و با هر شیوه باشد، چنانكه شیطان سوگند خورد براى انحراف انسان در كمین راه حقّ نشسته است كه مراد، نشستن ظاهرى نیست. «لاقعدنّ لهم صراطك المستقیم» 177177) اعراف، 16
پیامها
دشمنان حقّ، براى جلوگیرى از راه خدا، همه جا در كمین بوده و از هر راه و شیوهاى استفاده مىكنند. «و لاتقعدوا بكلّ صراط» ترساندن مردم و ایجاد مزاحمت براى آنان، ممنوع است. «توعدون»
اگر دشمنان نتوانند مؤمنان را بىدین كنند، مىكوشند تا سیماى دین را تحریف كنند و بدجلوه دهند. «تبغونها عِوَجاً»
گاهى افزونى جمعیّت (با نظم و برنامه)، مىتواند یك ارزش باشد. «فكثّركم»
یكى از عوامل تربیت و هدایت مردم، توجّه به نعمتها و یادآورى سرگذشت پیشینیان است. «واذكروا... و انظروا»
مطالعهى تاریخ و عبرتگرفتن از آن، سفارش الهى است. «وانظروا كیف ...»
در مطالعهى زندگى مردم، به پایان و سرانجام كارشان بنگرید، نه كامیابىهاى مقطعى آنان. «عاقبة»
بستن و یا منحرف نمودن راه خدا، نوعى فساد است. «تصدّون... تبغونها عوجا... المفسدین»