يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا لَقِيتُمۡ فِئَةً فَٱثۡبُتُواْ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
45
تفسیر نور
اى كسانى كه ایمان آوردهاید! هرگاه با گروهى (از دشمن) روبرو شدید، ثابتقدم باشید و خدا را بسیار یاد كنید تا شما رستگار شوید.
نکتهها
مراد از ذكر خدا در آیه، تنها ذكر زبانى نیست، بلكه توجّه درونى و یاد لطفها و امدادهاى خدا و وعدههاى او و یاد عزّت ، عظمت و فرمان او نیز مقصود است، چنانكه امام صادق علیه السلام فرمودند: از امور مهمّى كه خداوند بر بندگان لازم دانسته است، بسیار یاد نمودن از خداوند است، یاد الهى هنگام مواجهه با حلالها و حرامها كه اگر اطاعت الهى باشد بدان عمل كند و اگر معصیت خدا باشد، آن را ترك كند. 540540) بحار، ج93، ص163
پیامها
لازمهى ایمان، ثابت قدمى است. «یا ایّها الّذین آمنوا... فاثبتوا» ما مأمور به ثبات قدم در جبههایم، «فاثبتوا» امّا همین پایدارى را هم باید از خدا بخواهیم. «ربّنا افرغ علینا صبراً و ثبّت اقدامنا» 541
فضاى جبههى مسلمین باید آكنده از یاد خدا باشد و هر چه مشكلات بیشتر باشد، نیاز به یاد خدا بیشتر است. «واذكروا اللّه كثیراً»
یادى از خدا كافى نیست، باید بسیار خدا را یاد كنیم. «واذكروا اللّه كثیراً» زیرا در بحران جنگ و حوادث جبهه، اگر یاد خدا بسیار نباشد، امكان انحراف در هدف، عمل وشیوه بیشتر است.
در جبهه، باید یاد خدا، جایگزین یاد زن، فرزند، مال و... باشد. «واذكروا اللّه» چنانكه امام سجاد علیه السلام در دعاى مرزداران مىفرماید: خدایا! یاد مال و فرزندان و... را از دل رزمندگان ببر و بهشت را جلوى چشمشان جلوه بده. 542
پایدارى و یاد خدا، رمز پیروزى در نبرد و رستگارى جاوید است. «فاثبتوا واذكروا اللّه... لعلّكم تفلحون»
میدانهاى نبرد وجبههها، یكى از مراكز رستگارى است. «لعلّكم تفلحون»
541) بقره، 250
542) صحیفه سجّادیه، دعاى 27