فَإِمَّا تَثۡقَفَنَّهُمۡ فِي ٱلۡحَرۡبِ فَشَرِّدۡ بِهِم مَّنۡ خَلۡفَهُمۡ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ
57
تفسیر نور
پس (اى پیامبر!) هرگاه در جنگ به آنان دستیافتى، (با برخوردهاى قاطع) افراد پشت جبههى آنان را به وحشت افكنده و متفرّق ساز، باشد كه پند گیرند (و دست از توطئه بردارند).
نکتهها
«تَثقَفنّهم» از «ثقف»، به معناى درك چیزى از روى دقّت و سرعت است. یعنى در برخورد با كفّار، كاملاً هوشیار باشید تا غافلگیر نشوید.«تشرید»، به معناى ایجاد ناامنى و اضطراب و متفرّق ساختن است. یعنى چنان به دشمن حمله كنید و برنامهریزى جنگى داشته باشید كه حامیان پشتپرده و نیروهاى پشت جبههى آنان، به وحشت افتاده و به فكر حمله و پشتیبانى نباشند.
پیامها
برخورد شما در برابر دشمنان، باید غافلگیر كننده، سریع، دقیق وكوبنده باشد و این از اصول نظامى است. «تثقفنّهم... فشرّد بهم» آگاهى و دید رهبر مسلمین باید به قدرى باشد كه وسعت و دنبالهى توطئه و توطئهگران را بشناسد وبر علیه آنان تصمیم درست وقاطع بگیرد. «فشرّد بهم»
به دفاعهاى روز مرّه و خط اوّل بسنده نكنیم و از عقبههاى دشمن و طرّاحان صحنه غافل نشویم. «مَن خلفهم» چنانكه در رانندگى نباید تنها به جلو خیره شد، بلكه باید به فراتر و دورتر نیز چشم دوخت.
كیفر پیمانشكنانى كه امنیّت و ثبات جامعه را به هم مىزنند، آن است كه آنان را وحشتزده و مضطرب سازیم. «فشرّد بهم»
با آنكه اسلام، دین رأفت ورحمت است، ولى خیانت وپیمانشكنى و بهمزدن نظام و امنیّت را تحمّل نمىكند. «فشرّد بهم»
جامعهى اسلامى باید هیبت و شوكت داشته باشد. «فشرّد بهم من خلفهم»
از كفّار، زهر چشم بگیریم تا از فكر حملهى مجدّد به ما صرف نظر كنند. «فشرّد بهم»
اسلام در كنار تبلیغ و موعظه، دینِ اعمال قدرت و برخورد با پیمانشكنان و اخلالگران نیز هست. «فشرّد بهم» و باید با خط مقدّم آنان طورى رفتار شود كه مایهى عبرت ردههاى بعدى شود. «من خلفهم لعلّهم یذّكّرون»