وَإِن يُرِيدُواْ خِيَانَتَكَ فَقَدۡ خَانُواْ ٱللَّهَ مِن قَبۡلُ فَأَمۡكَنَ مِنۡهُمۡ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
71
تفسیر نور
و اگر (اسیران) بخواهند به تو خیانت كنند، از پیش هم به خدا خیانت كردهاند، پس خداوند (تو را) بر آنان غلبه و تسلّط داد و خداوند، دانا و حكیم است.
نکتهها
از مجموع این آیه و آیه قبل استفاده مىشود كه اصل اصلاح و ارشاد و هدایت را نباید با احتمالات منفى نادیده گرفت. با آنكه مشركان مكّه سالها نسبت به پیامبر صلى الله علیه وآله و مسلمانان صدر اسلام انواع خیانتها را روا داشتند، امّا اگر مصلحت بر آزادسازى اسرا باشد، احتمال خیانت آنان، مانع عمل به وظیفه نشود.آرى، باید نسبت به اسیران دشمن، نه سوء ظنّ صد در صد داشته باشیم، نه حسن ظنّ كامل، نه خشونت محض و نه رأفت تنها، بلكه با تیز هوشى و توكّل وقاطعیّت و با مهربانى و عطوفت برخورد كنیم.
پیامها
احتمال برگشت و خیانت اسیران، مانعى براى آزادسازى آنان نیست. «ان یریدوا خیانتك» دشمنان، سابقهى خیانت دارند. «خانوا اللّه من قبل»
خداوند، حقّ و طرفدارانش را غلبه مىبخشد. «فأمكن منهم»
خیانت، سبب اسارت و تحت سیطره قرار گرفتن است. «خانوا... فأمكن»
خداوند به نیّتهاى دشمن آگاه و نسبت به فرمانى كه مىدهد، حكیم و مصلحتاندیش است. «واللّه علیم حكیم»