سوره عبس - آیات 38 تا 42 جزء 30 - صفحه 585

    وُجُوهٌ يَوۡمَئِذٍ مُّسۡفِرَةٌ

    38

    ضَاحِكَةٌ مُّسۡتَبۡشِرَةٌ

    39

    وَوُجُوهٌ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٌ

    40

    تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ

    41

    أُوْلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ

    42

تفسیر نور
چهره‌هایى در آن روز درخشانند خندان و شادمانند و چهره هایى در آن روز، غبار (غم) بر آنها نشسته. و تیرگى و سیاهى، چهره آنان را پوشانده است. اینان همان كافران بدكردارند.

نکته‌ها
«مستبشرة» با خبر شدن از مطلب شادى كه از آن بشره و پوست صورت شكفته شود. «غَبرة» و غُبار به معناى گرد خاك فرونشسته برچیزى است. «قَترة»، دود سیاهى است كه برمى‌خیزد و «رهق» به معناى فراگرفتن و پوشاندن است.

این آیات، مردم را در قیامت به دو دسته تقسیم مى‌كند: اهل سعادت و اهل شقاوت، كه هر دو گروه با سیما و چهره‌شان شناخته مى‌شوند. چون صورت انسان، آئینه سیرت اوست و شادى و غم درونى او در چهره‌اش ظاهر مى‌گردد.

این سوره با چهره درهم كشیدن در دنیا آغاز و با چهره دود آلوده شدن در قیامت پایان مى‌یابد. «عَبَس....تَرهقُها قتره»

«كَفرة» جمع كافر و «فَجرة» جمع فاجر است. اولى اشاره به فساد عقیده دارد و دومى اشاره به فساد عمل.

پیام‌ها
معاد جسمانى است. «وجوه یومئذ...»

چهره باز و خندان یك ارزش است. «مسفرة، ضاحكة»

خنده‌هاى قیامت، بر اساس بشارت به آینده‌اى روشن است. «ضاحكة مستبشرة»

آلودگى به گناه در دنیا، سبب آلودگى چهره در قیامت مى‌شود. «ترهقها قَتره اولئك هم الكَفَرةُ الفجرة»

كفر، سبب ارتكاب گناه و فسق و فجور است. «الكفرة الفجرة»

صورتِ اهل ایمان و تقوا، شاد و خندان است. (به قرینه اینكه صورتِ اهل كفر و فجور، دود آلود است) «وجوه یومئذ مسفرة... وجوه یومئذ علیها غبرة»

از بهترین شیوه‌هاى تبلیغ، مقایسه است. «وجوهٌ... وجوهٌ»

گناه، باعث مى‌شود كه چهره پاك الهى انسان، با نقابى زشت و سیاه پوشیده شود. «علیها غَبرة ترهقها قترة»