وَءَاخَرُونَ مُرۡجَوۡنَ لِأَمۡرِ ٱللَّهِ إِمَّا يُعَذِّبُهُمۡ وَإِمَّا يَتُوبُ عَلَيۡهِمۡ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
106
تفسیر نور
و گروه دیگرى هستند كه كارشان به خواست الهى واگذار شده است یا عذابشان مىكند و یا (به خاطر توبه و پشیمانى)، به آنان لطف مىكند و خداوند دانا و حكیم است.
نکتهها
«مُرجَون» از «ارجاء»، به معناى تأخیر وتوقّف است، تأخیرى همراه با رجاء وامید.خداوند در این آیات سه گروه را یاد كرده است:
الف: منافقان مرموزى كه در مدینه هستند و شناخته نشدهاند. (آیه 101)
ب: منحرفانى كه به گناه خود اعتراف كردند و امید توبه دارند. (آیه 102)
ج: منحرفانى كه اصرار بر گناه ندارند و توبه نكردهاند، تكلیف آنان با خداوند است. (آیه مورد بحث)
طبق روایات، 155 آیه ناظر به قاتلان حضرت حمزه یا جعفر طیّار است كه پشیمان شده و اسلام آوردند، ولى ایمان در قلبشان رسوخ نكرده تا قطعاً بهشتى باشند، یا مربوط به كسانى است كه در جنگ تبوك شركت نكردند و فقط پشیمان شدند و به زبان اعتراف نكردند.
155) تفسیر نورالثقلین ؛ كافى، ج2، ص 407.
پیامها
دست خدا در عفو یا مجازاتِ گنهكاران، باز است.«امّا یعذّبهم وامّا یتوبعلیهم» در تربیت خطاكاران مختلف، باید برخوردهاى مختلفى داشت. گروهى را باید بین بیم وامید قرار داد. «امّا یعذّبهم و امّا یتوب علیهم»
قهر یا لطف الهى، بر اساس علم و حكمت است، نه انتقامجویى! «علیم حكیم»